Poniedziałek, 2 listopada Imieniny: Bogdan, Bohdana, Tobiasz
Teraz Poniedziałek, 2 listopada 2026
Stefan Böhm
Fot. Jean-Pierre Norblin de La Gourdaine · „Polish: Wieszanie zdrajców Hanging of traitors in effigie (September 29, 1794 during the Kosciuszko Uprising).” · licencja Public domain · Wikimedia Commons · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.
Znane osoby

Stefan Böhm — kat warszawski

• Łukasz Dąbrowski • 2 min czytania

Stefan Böhm (25 grudnia 1741–26 lutego 1813) był katem Warszawy. W czasie insurekcji kościuszkowskiej wykonał większość wyroków śmierci na przywódcach konfederacji targowickiej.

Dane podstawowe
Imię i nazwiskoStefan Böhm (Beym, Bem)
Urodzenie25 grudnia 1741
Miejsce urodzenianieznane
Zgon26 lutego 1813
Miejsce zgonunieznane
Zawódkat warszawski

Stefan Böhm (25 grudnia 1741–26 lutego 1813) był katem warszawskim. Stał się znany przede wszystkim z wykonywania wyroków śmierci na przywódcach konfederacji targowickiej w czasie insurekcji kościuszkowskiej.

Życiorys i początki kariery

Böhm porzucił studia chirurgiczne na Uniwersytecie w Królewcu. Następnie pracował jako oficjalista przy dobrach Karola Stanisława Radziwiłła. Był uczestnikiem konfederacji barskiej, w czasie której został ciężko ranny w głowę w starciu z Rosjanami pod Tyńcem.

Po odniesionej ranie uratował go dworzanin Radziwiłłów, co umożliwiło mu wyjazd do Lidzbarka Warmińskiego. W Lidzbarku wprowadzono go w arkana zawodu kata przez miejscowego wykonawcę kar o nazwisku Mueller.

Kariera zawodowa i nominacja do Warszawy

Po nauce u kata z Lidzbarka Böhm osiedlił się w województwie brzeskolitewskim. Tam został dozorcą mostów na Bugu i wykonywał obowiązki administracyjne związane z tą funkcją. Okres ten poprzedzał jego późniejszą nominację do urzędu kata miejskiego.

W 1793, wskutek nalegań prezydenta Warszawy Ignacego Wyssogoty Zakrzewskiego, mianowano go katem Warszawy jako następcę Jana Muellera, brata kata z Lidzbarka. W czasie insurekcji kościuszkowskiej wykonał większość wyroków śmierci orzeczonych wobec przywódców konfederacji targowickiej. Objął urząd w burzliwym okresie końca XVIII wieku.

Przysłowie, popularność i następstwo

W stolicy utrwaliło się przysłowie „Pójdziesz ty do Stefanka na śniadanie", które odnosiło się do wizyty na szafocie i świadczyło o rozpoznawalności jego osoby wśród mieszkańców Warszawy. Zyskiwał rozgłos zwłaszcza w związku z wykonywaniem wyroków politycznych. Po jego śmierci obowiązki kata Warszawy przejął syn Kacper.

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie urodził się Stefan Böhm?
Stefan Böhm urodził się 25 grudnia 1741; miejsce urodzenia nie jest podane.
Jak nauczył się zawodu kata?
Zawodu nauczył go miejscowy kat Mueller w Lidzbarku Warmińskim, do którego Böhm wyjechał po rekonwalescencji.
Kiedy został katem Warszawy i kto go wskazał?
W 1793 roku został katem Warszawy na naleganie prezydenta miasta Ignacego Wyssogoty Zakrzewskiego.
Kto przejął obowiązki kata Warszawy po śmierci Böhma?
Po śmierci Stefana Böhma obowiązki kata Warszawy przejął jego syn Kacper.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Łukasz Dąbrowski

Nazywam się Łukasz Dąbrowski i w redakcji polskago.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Piszę o ludziach związanych z Polską: sportowcach, artystach, naukowcach, przedsiębiorcach i społecznikach, których nazwiska zna okolica.

Czytaj również