Poniedziałek, 2 listopada Imieniny: Bogdan, Bohdana, Tobiasz
Teraz Poniedziałek, 2 listopada 2026
Janina Bogdańska
Fot. Lukasz2 · „Janina Bogdańska grób” · licencja CC BY 4.0 · Wikimedia Commons · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.
Znane osoby

Janina Bogdańska — Sprawiedliwa wśród Narodów Świata

• Łukasz Dąbrowski • 3 min czytania

Janina Bogdańska (5 IV 1905–31 VII 1995) pomagała ukrywanym Żydom podczas okupacji niemieckiej. Została pośmiertnie uznana przez Jad Waszem za Sprawiedliwą wśród Narodów Świata.

Dane
Data urodzenia5 kwietnia 1905
Data śmierci31 lipca 1995
Miejsce urodzenianieznane
RolaSprawiedliwa wśród Narodów Świata
Rodzina
MążLudwik Bogdański
DzieckoTadeusz
Działania podczas II wojny światowej
Przybrany podopiecznyHersz (Herszek) Fenigstein
Osoby, którym pomogłaIrena i Aleksander Skotniccy
Adres przed wojnąWarszawa, Marymont, ul. Potocka 4
Uznanie i pochówek
Uznana przezJad Waszem, 22 grudnia 1997
Miejsce pochówkuCmentarz Bródnowski, Warszawa (kw. 83B-2-5)

Janina Bogdańska była polską kobietą, która podczas okupacji udzielała ukrywanym Żydom schronienia i pomocy. Jej działania objęły zarówno długotrwałą opiekę nad jednym z dzieci, jak i organizowanie kryjówek oraz transportu poza Warszawę.

Przybranie Herszka Fenigsteina

Przed wojną Bogdańska mieszkała z mężem Ludwikiem i synem Tadeuszem przy ul. Potockiej 4 na Marymoncie w Warszawie. W 1935 r. mąż znalazł w stajni chłopca w wieku około 11–12 lat, Herszka Fenigsteina, którego para przygarnęła i wychowywała jak własne dziecko. W 1937 r. zmarła biologiczna matka chłopca.

W listopadzie 1940 r. dziecko zostało ochrzczone przez ks. Truszyńskiego i otrzymało metrykę na nazwisko Henryk Wichrowski. W 1943 r. mieszkanie Bogdańskich odwiedziła niemiecka żandarmeria po tym, jak sąsiadka doniosła o pochodzeniu chłopca; dzięki wstawiennictwu członka podziemia podającego się za Volksdeutsche chłopiec uniknął zatrzymania. Aby zapewnić mu dalsze bezpieczeństwo, Bogdańska zorganizowała rejestrację Fenigsteina do pracy w Niemczech przez Arbeitsamt. W tej operacji pomagały Jadwiga Maldis, Barbara Rutkowska oraz Irena Bobińska-Skotnicka. Jesienią 1943 r. Fenigstein wyjechał do Niemiec i przebywał w prywatnym gospodarstwie rolnym do wyzwolenia w 1945 r. W 1947 r. odnalazł Bogdańską, którą uważał za swoją matkę, i założył rodzinnę w Polsce.

Pomoc udzielona Aleksandrowi i Irenie Skotnickim

W maju 1943 r. Bogdańska zapewniła schronienie Irenie i Aleksandrowi Skotnickim, którzy uciekli z warszawskiego getta. Zapewniła im prowiant i tymczasowe ukrycie, a następnie znalazła dla nich bezpieczną kryjówkę poza miastem. Para oczekiwała tam na nadejście Armii Czerwonej.

Po wojnie Skotniccy wzięli ślub. Aleksander Skotnicki zeznawał w gdańskim procesie przeciwko Jürgenowi Stroopowi, a następnie małżeństwo wyemigrowało do Australii.

Uznanie przez Jad Waszem i miejsce pochówku

Janina Bogdańska zmarła 31 lipca 1995 r. Jej pomoc dla ukrywanych Żydów została doceniona pośmiertnie: 22 grudnia 1997 r. Jad Waszem uznał ją za Sprawiedliwą wśród Narodów Świata. Została pochowana na cmentarzu Bródnowskim w Warszawie, w kwaterze 83B-2-5.

Najczęstsze pytania

Kim był Hersz (Herszek) Fenigstein wobec Janiny Bogdańskiej?
Hersz Fenigstein to żydowski chłopiec znaleziony w 1935 r., którego Bogdańscy przygarnęli i wychowywali. W 1940 r. został ochrzczony jako Henryk Wichrowski, a jesienią 1943 r. wysłano go do pracy w Niemczech; po wojnie odnalazł Bogdańską.
Kogo jeszcze ukrywała Janina Bogdańska?
W maju 1943 r. Bogdańska ukrywała Irenę i Aleksandra Skotnickich, zapewniając im prowiant i bezpieczne schronienie, a następnie pomagając w przeniesieniu poza Warszawę.
Kiedy Janina Bogdańska została uznana za Sprawiedliwą wśród Narodów Świata?
Jad Waszem uznał Janinę Bogdańską za Sprawiedliwą wśród Narodów Świata 22 grudnia 1997 r.
Gdzie pochowano Janinę Bogdańską?
Została pochowana na cmentarzu Bródnowskim w Warszawie, w kwaterze 83B-2-5.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Łukasz Dąbrowski

Nazywam się Łukasz Dąbrowski i w redakcji polskago.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Piszę o ludziach związanych z Polską: sportowcach, artystach, naukowcach, przedsiębiorcach i społecznikach, których nazwiska zna okolica.

Czytaj również