Wstępna decyzja polityczna dotycząca stałej obecności sił amerykańskich na terytorium Polski została ogłoszona u źródeł administracji USA. Realizacją projektu zajmą się teraz Pentagon oraz polskie służby i resorty. Rozważane są cztery lokalizacje na zachód od Wisły, a dyskusje dotyczą wielkości kontyngentu, zakresu infrastruktury oraz harmonogramu wdrożenia.
Jakie lokalizacje są rozważane?
W dyskusjach pojawiają się cztery miasta jako potencjalne miejsca bazy: Wrocław, Poznań, Bydgoszcz i Szczecin. Wrocław jest wskazywany jako faworyt, jeżeli do Polski trafi brygada pancerna ze względu na rozwijaną infrastrukturę lotniskową i zaplecze logistyczne w regionie. Poznań jest wymieniany z powodu obecności wysuniętego stanowiska dowodzenia V Korpusu USA. Bydgoszcz ma znaczenie jako ośrodek elementów łańcucha dowodzenia NATO, a Szczecin zyskuje na atrakcyjności dzięki rozwiniętemu kompleksowi portowemu.
Ile może kosztować baza i jaka infrastruktura jest potrzebna?
Różne szacunki podkreślają, że koszt inwestycji zależy od skali i lokalizacji. Były szef BBN podkreślił, że sama część wojskowa bazy mogłaby kosztować około 3 mld zł, przy czym przygotowanie pełnej infrastruktury cywilnej i socjalnej wymagałoby „kolejnych kilkunastu miliardów”. Minister obrony wskazał na orientacyjną wartość rzędu około 15 mld zł, a BBN podało widełki 11–17 mld zł w zależności od rozłożenia programu na lata i wybranego wariantu.
Zakres prac obejmuje nie tylko magazyny i obiekty poligonowe, lecz także budowę mieszkań, szkół, przedszkoli oraz szpitala. Przy założeniu stacjonowania około 5 tys. żołnierzy dokumenty i eksperci wskazują na konieczność przygotowania zaplecza dla znacznie większej liczby osób — od kilkunastu do kilkudziesięciu tysięcy po uwzględnieniu rodzin i personelu towarzyszącego.
Kiedy zapadnie ostateczna decyzja i jaki jest plan działań?
Na szczeblu amerykańskim planowany jest przegląd rozmieszczenia sił, którego wyniki mają zostać opublikowane przez Pentagon w nadchodzących tygodniach. Przedstawiciele polskiej strony informowali, że dokumenty określające kierunki rozmieszczenia mają trafić do Pentagonu w listopadzie, a ostateczne rozstrzygnięcie spodziewane jest w grudniu. Po decyzji politycznej konieczne będą prace wykonawcze po obu stronach, w tym przygotowanie lokalizacji i budowa infrastruktury; przedstawiciele wskazywali, że proces inwestycyjny potrwa co najmniej 3 lata.
Realizacja projektu wymaga współpracy resortów państwowych — obrony, edukacji i zdrowia — oraz przyjęcia rozwiązań legislacyjnych i planów finansowania dostosowanych do skali przedsięwzięcia.
