W sierpniu i we wrześniu 2026 roku czeskie zapowiedzi o przygotowaniach do lokalizacji małych reaktorów modułowych objęły także teren Elektrowni Dziećmorowice (cz. Elektrárna Dětmarovice). Obiekt leży przy rzece Olzie i znajduje się kilkaset metrów od polskiej granicy; po stronie polskiej najbliższą gminą jest Godów. Czeskie instytucje podpisały memorandum dotyczące przygotowania lokalizacji dla technologii SMR, co zapoczątkowało etap analiz i planowania.
Co planują Czechy i kto jest zaangażowany?
Czeskie Ministerstwo Przemysłu i Handlu, koncern ČEZ oraz Rolls-Royce SMR podpisały 21 lipca 2026 roku porozumienie o przygotowaniu kolejnych lokalizacji pod SMR. Dokument wymienia Dětmarovice (Dziećmorowice) jako jedną z analizowanych lokalizacji, obok Tušimic, choć pierwszy reaktor tego typu ma powstać przy elektrowni Temelín planowanej na drugą połowę lat 30. Rolls-Royce SMR podaje, że każdy blok ich technologii ma mieć około 470 MW mocy elektrycznej, a trzy rozważane lokalizacje w Czechach mogłyby łącznie pomieścić do sześciu jednostek o łącznej mocy rzędu 3 GW.
ČEZ od 2024 roku posiada znaczący udział w spółce Rolls-Royce SMR i uczestniczy w rozwijaniu tej technologii. W tej chwili projekt przechodzi dopuszczanie regulacyjne — w marcu 2026 roku otrzymał tzw. regulatory justification w Wielkiej Brytanii i znajduje się w kolejnych etapach oceny.
Jak Polska może uczestniczyć w procedurze oceny środowiskowej?
Wiceminister klimatu i środowiska Urszula Zielińska poinformowała, że Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska monitoruje sprawę i że temat jest poruszany w ramach polsko-czeskiej grupy roboczej ds. ocen oddziaływania na środowisko w kontekście transgranicznym. Jeżeli ČEZ wystąpi o formalne decyzje dla inwestycji w Dziećmorowicach, projekt będzie podlegać ocenie oddziaływania na środowisko zgodnie z przepisami UE i Konwencją z Espoo.
Udział Polski w procedurze oznacza prawo do zapoznania się z dokumentacją, przedstawiania uwag oraz udziału przedstawicieli administracji i społeczeństwa w konsultacjach transgranicznych. Jednocześnie decyzje środowiskowe i lokalizacyjne będą wydawały właściwe organy czeskie, a Polska nie będzie mieć jednostronnego prawa do zablokowania inwestycji.
Jaki jest harmonogram i jakie pozostają niepewności?
Podpisane memorandum otwiera etap analiz lokalizacyjnych, a nie przesądza o budowie. Rząd w Pradze ma planować decyzje o harmonogramie i realizacji kolejnych jednostek do 2028 roku. Czeskie instytucje informowały, że Dziećmorowice nie są obecnie lokalizacją preferowaną, lecz jedną z rozważanych opcji; mimo to polskie organy zwróciły uwagę na potrzebę szczegółowych analiz z uwagi na bliskie sąsiedztwo Olzy.
Polska strona planuje uzyskać aktualne informacje podczas następnego spotkania grupy roboczej zaplanowanego na 15–16 października 2026. Dopiero w momencie wszczęcia formalnych postępowań dotyczących oceny oddziaływania na środowisko pojawią się szczegółowe dane o liczbie bloków, sposobie chłodzenia i przewidywanych oddziaływaniach na środowisko.
Poselskie pytania na Sejmie zgłosiła posłanka Gabriela Lenartowicz; czeski wiceminister przemysłu Jan Sechter wskazywał na konieczność dialogu i stopniową certyfikację technologii, którą ocenił na kilka lat. Decyzje dotyczące realizacji zaplanowane są na lata po 2028 roku.
