Badania prowadzono na wschodnich stokach Andów, w strefie porośniętej gęstym lasem deszczowym, na wysokości około 2000–2700 m n.p.m. Zespół tworzyli archeolodzy z Centrum Badań Andyjskich Uniwersytetu Warszawskiego oraz specjaliści z Politechniki Wrocławskiej i Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, we współpracy z peruwiańskimi służbami ochrony dziedzictwa kulturowego. Prace skoncentrowano na rejonie zwanym Muralla de Mandor, naprzeciw Llaqta de Machu Picchu.
Jak odkryto nowe struktury?
Zastosowano technikę teledetekcji LiDAR, która emituje impulsy laserowe z drona i mierzy czas ich powrotu, co pozwala odfiltrować roślinność i odtworzyć kształt gruntu. Na uzyskanych modelach widoczne stały się regularne linie i niewielkie różnice wysokości wskazujące na dawną infrastrukturę. Wstępna analiza ujawniła wąskie, zygzakowate ścieżki — jedna z nich ma czytelny odcinek o długości co najmniej 1,2 km — oraz liczne tarasy i platformy, które wcześniej pozostawały ukryte pod koronami drzew.
Co mówią badacze o pochodzeniu dróg?
Zygzakowaty przebieg odnalezionych tras przypomina rozwiązania stosowane przez Inków i sugeruje dostosowanie do stromego terenu. Naukowcy podkreślają jednak, że takie cechy nie przesądzają o jednoznacznym przypisaniu konstrukcji do okresu inkaskiego. Drogi mogły powstawać w różnych epokach, być przebudowywane i wykorzystywane w kolejnych fazach osadnictwa. Ustalenie wieku i funkcji wymaga zaplanowanych badań terenowych i datowania materiału pozyskanego podczas odsłonięć.
Jakie są dalsze plany i ograniczenia?
Zespół planuje kontynuować rozpoznanie lidarowe i wystąpić o pozwolenia na punktowe odsłonięcia odkrytych dróg. Nadzór nad pracami terenowymi sprawuje Dirección Desconcentrada de Cultura w Cusco; ramy współpracy z tą instytucją są obecnie uzgadniane na kilka kolejnych lat. Dokładna lokalizacja nowych struktur nie została ujawniona, aby zapobiec niekontrolowanym wejściom i ewentualnym uszkodzeniom zabytków.
Prace terenowe realizowano na przełomie lipca i sierpnia 2026 r., a badania prowadził zespół z udziałem m.in. dr. Jana Kłaputa, dr. Bartłomieja Ćmielewskiego, dr. Pawła Dąbka oraz peruwiańskiego archeologa Jeffa Rocky Contrerasa Soto przy nadzorze dr. Nino del Solar Velarde; finansowanie zapewnił Uniwersytet Warszawski.
