Wtorek, 15 września Imieniny: Nikodem, Marta, Katarzyna
Polska
Teraz Wtorek, 15 września 2026
Zygmunt Banek
Znane osoby

Zygmunt Banek — księgarz i wydawca

Łukasz Dąbrowski • 3 min czytania

Zygmunt Stefan Banek (1892–1974) był polskim księgarzem i wydawcą, twórcą Krakowskiego Towarzystwa Wydawniczego. Pracował w wydawnictwie Gebethner i Wolff, a po wojnie prowadził własne wydawnictwo i później współpracował z Wydawnictwem Literackim.

Dane osobowe
Imię i nazwiskoZygmunt Banek
Urodzenie21 sierpnia 1892, Lisia Góra
Śmierć28 marca 1974, Kraków
RodziceAntoni Banek; Maria z Wolińskich
Wykształcenie
UkończyłAkademia Handlowa w Krakowie, 1914
Zawód i działalność
ZawódKsięgarz, wydawca
PracodawcyGebethner i Wolff; Wydawnictwo Literackie
Działalność wydawnicza
Krakowskie Towarzystwo WydawniczeZałożyciel i kierownik (1946–1951)
Seria wydawniczaBiblioteka Krytyczna Arcydzieł Literatury Polskiej i Obcej — 34 tomy

Zygmunt Stefan Banek był polskim księgarzem i wydawcą, który związał zawodowo życie z handlem książką i działalnością wydawniczą. Pracował w wydawnictwie Gebethner i Wolff, po wojnie założył własną spółkę wydawniczą w Krakowie i później współpracował z Wydawnictwem Literackim.

Jak wyglądały początki i wykształcenie?

Urodził się 21 sierpnia 1892 roku w Lisiej Górze jako syn Antoniego i Marii z Wolińskich. W 1914 roku ukończył Akademię Handlową w Krakowie, co przygotowało go do pracy w księgowości i administracji związanej z handlem oraz wydawnictwami.

Jak rozwijała się jego kariera w Gebethner i Wolff?

W 1921 roku zatrudnił się jako księgowy w krakowskim Związku Ekonomistów Spółdzielni Rolniczych. Trzy lata później podjął pracę na niepełnym etacie w dziale księgowości księgarni wydawnictwa Gebethner i Wolff. Od 1932 roku był już pracownikiem etatowym firmy, a w 1933 roku przeniósł się do centrali w Warszawie.

Przed wybuchem II wojny światowej pełnił funkcję inspektora księgarń filialnych. W czasie okupacji był prokurentem wydawnictwa i angażował się w ratowanie polskich książek oraz kolportaż publikacji konspiracyjnych.

Co robił po II wojnie światowej?

Po wyzwoleniu otworzył księgarnię i antykwariat przy ulicy Sławkowskiej 8 w Warszawie. W 1946 roku powrócił do Krakowa i założył Krakowskie Towarzystwo Wydawnicze Zygmunt Banek i Sp., którym kierował do likwidacji w 1951 roku.

W ramach działalności wydawniczej wykupił od spadkobierców Zygmunta Jelenia prawa do serii „Biblioteka Krytyczna Arcydzieł Literatury Polskiej i Obcej” i opublikował w niej 34 tomy.

Jak wyglądała jego późniejsza praca i zaangażowanie branżowe?

W 1953 roku podjął pracę w Wydawnictwie Literackim i pracował tam do przejścia na emeryturę pięć lat później. Był także aktywnym członkiem zarządu miejscowego koła Związku Księgarzy Polskich.

Zmarł 28 marca 1974 roku w Krakowie.

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie urodził się Zygmunt Banek?
Urodził się 21 sierpnia 1892 roku w Lisiej Górze.
Jaką rolę pełnił w wydawnictwie Gebethner i Wolff?
Był zatrudniony najpierw w księgowości, potem jako inspektor księgarń filialnych, a w czasie okupacji pełnił funkcję prokurenta.
Co założył Zygmunt Banek po powrocie do Krakowa?
W 1946 roku założył Krakowskie Towarzystwo Wydawnicze Zygmunt Banek i Sp., którym kierował do 1951 roku.
Ile tomów opublikował w serii "Biblioteka Krytyczna"?
Opublikował 34 tomy tej serii po wykupieniu praw od spadkobierców Zygmunta Jelenia.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Łukasz Dąbrowski

Nazywam się Łukasz Dąbrowski i w redakcji polskago.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Piszę o ludziach związanych z Polską: sportowcach, artystach, naukowcach, przedsiębiorcach i społecznikach, których nazwiska zna okolica.

Czytaj również