| Dane osobowe | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Jerzy Bronisławski |
| Data urodzenia | 7 maja 1930 |
| Miejsce urodzenia | Łódź |
| Zawód / role | pułkownik kontrwywiadu, prawnik, pisarz, pilot, przewodnik tłumacz |
| Kariera | |
| Praca w MSW | 1949–1974 (kontrwywiad cywilny) |
| Stanowiska | kierownik sekcji kontrwywiadu; rezydentura w Berlinie Wschodnim; pierwszy rzecznik prasowy MSW (marzec 1971–grudzień 1974) |
| Wykształcenie | |
| Uczelnia | Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (prawo, doktorat) |
| Twórczość | |
| Wybrane publikacje | „Zanim przyjdą o świcie”, „Szpiegostwo, wywiad, paragrafy”, „Lasy, zwierzęta i ludzie”, „...i kontrwywiad” |
| Odznaczenia i członkostwa | |
| Odznaczenia | Złoty Krzyż Zasługi (1953); Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1975) |
| Członkostwo | Związek Literatów Polskich |
Jerzy Bronisławski połączył służbę w kontrwywiadzie z pracą naukową i działalnością literacką. Jego kariera w strukturach bezpieczeństwa państwa trwała od końca lat 40. do połowy lat 70. XX wieku, później skupił się na pisaniu i przewodnictwie turystycznym.
Jak wyglądały jego lata młodości i rodzina?
Urodził się w Łodzi w 1930 roku. Jego ojciec, Marcin Bronisławski, był przedsiębiorcą transportowym i brał udział w akcji zbierania funduszy na zakup samolotu dla Wojska Polskiego. Przedwojenne i wojenne doświadczenia rodziny wpłynęły na dalsze losy Bronisławskich; ojciec trafił później do obozu, a Jerzy z matką byli wysłani na przymusowe roboty, które osłabiły im zdrowie.
Gdzie i w jakich zadaniach pracował w kontrwywiadzie?
W październiku 1949 roku rozpoczął służbę w Wojewódzkim Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w Olsztynie. Po rozpracowaniu siatki związków określanych jako Werwolf został przeniesiony do Wydziału I Departamentu I MBP w Warszawie, gdzie zajmowano się zwalczaniem szpiegostwa na rzecz RFN oraz dawnych struktur prohitlerowskich. W połowie lat 50. studiował w szkole kontrwywiadu w Moskwie, a następnie kierował sekcją kontrwywiadu zajmującą się wywiadem USA oraz sekcją rozpracowującą akredytowanych w Polsce zagranicznych dziennikarzy.
W latach 1959–1961 pracował w rezydenturze polskiego kontrwywiadu w Berlinie Wschodnim. Po powrocie do Warszawy działał w specjalnej grupie kontrwywiadu powołanej do prowadzenia niewyjaśnionych wcześniej spraw. Od marca 1971 do grudnia 1974 roku pełnił funkcję pierwszego rzecznika prasowego MSW.
W jakim zakresie rozwijał działalność naukową i literacką?
W czasie służby studiował prawo na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Obronił pracę doktorską pt. Szpiegostwo, wywiad i dywersja w polskim prawie karnym (1772–1960), na podstawie której w 1974 roku opublikował książkę Szpiegostwo, wywiad, paragrafy.
Pisaniem zajął się od początku lat 60. Jego pierwsze opowiadanie „Kariera” zdobyło drugą nagrodę w konkursie tygodnika. Napisał powieści i reportaże dotyczące pracy kontrwywiadu, powieści sensacyjno-szpiegowskie oraz prozę o tematyce przyrodniczej. Jedną z powieści, Zanim przyjdą o świcie (1969), przekształcono w scenariusz filmu Orzeł i reszka (1974).
Jakie były jego zajęcia po zakończeniu służby?
Po zakończeniu pracy w MSW Bronisławski od 1976 roku pracował jako przewodnik i tłumacz dla grup niemieckojęzycznych, szczególnie przyjeżdżających na polowania. Doświadczenia z tej działalności opisał w książce Lasy, zwierzęta i ludzie (1988). Pozostał także aktywny w środowisku literackim jako członek Związku Literatów Polskich.
Jakie publikacje i nagrody wymienić?
Jego dorobek obejmuje zarówno powieści sensacyjne i kryminalne, jak i opracowania z zakresu prawa karnego oraz wspomnienia. Wybrane tytuły to m.in. Niewidzialni w tłumie (1967), Zanim przyjdą o świcie (1969), Szpiegostwo, wywiad, paragrafy (1974), ...i kontrwywiad (1997) oraz Lasy, zwierzęta i ludzie (1988).
Wyróżnienia obejmują drugą nagrodę za opowiadanie „Kariera” w konkursie tygodnika (przełom 1961–1962) oraz drugą nagrodę w ogólnopolskim konkursie literackim im. Eugeniusza Paukszty w 2003 roku za powieść Wczorajsze jutro. Otrzymał także Złoty Krzyż Zasługi (1953) i Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1975).