Jesienią wiele osób spożywa zbiory z lasu, a niektóre pomyłki prowadzą do zatruć. Tekst opisuje pierwsze objawy zatrucia grzybami, czas ich występowania oraz działania rekomendowane przez służby sanitarne i lekarzy. Materiał dotyczy zaraz po spożyciu grzybów oraz sytuacji, kiedy symptomy pojawiają się z opóźnieniem. Informacje obejmują zarówno łagodne dolegliwości trawienne, jak i objawy wskazujące na cięższe zatrucie.
Jakie są pierwsze objawy zatrucia grzybami?
Pierwsze symptomy najczęściej dotyczą przewodu pokarmowego. Do najczęściej zgłaszanych należą nudności i wymioty, bóle brzucha oraz biegunka. Często pojawia się także osłabienie i ból głowy, a czasami podwyższona temperatura. W cięższych przypadkach mogą wystąpić zaburzenia widzenia, drgawki, problemy z koordynacją i zaburzenia świadomości.
Po jakim czasie pojawiają się objawy?
Czas od spożycia do pierwszych dolegliwości bywa krótki lub wydłużony. Przy zatruciach o krótkim okresie utajenia pierwsze objawy występują zwykle w ciągu kilkunastu minut do kilku godzin. Objawy pojawiające się dopiero po ponad sześciu godzinach budzą większe obawy, ponieważ mogą świadczyć o toksycznym uszkodzeniu narządów wewnętrznych. W niektórych sytuacjach opóźnienie może sięgać do doby, zwłaszcza przy zatruciach związanych z toksynami uszkadzającymi wątrobę.
Co zrobić przy podejrzeniu zatrucia?
W przypadku niepokojących objawów po spożyciu grzybów należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem lub wezwać pomoc pod numer 112 lub 999. Jeżeli to możliwe, medycy mogą podać węgiel aktywowany, uzupełniać płyny i elektrolity oraz wdrożyć leczenie objawowe. Przy ciężkim zatruciu konieczna jest opieka szpitalna, a w zatruciu muchomorem sromotnikowym może wystąpić uszkodzenie wątroby wymagające przeszczepu.
Przy udzielaniu pierwszej pomocy nie należy podawać mleka ani alkoholu ani środków przeczyszczających i leków przeciwbólowych, ponieważ mogą one przyspieszyć wchłanianie toksyn. Gdy to możliwe, warto zachować pozostałości potrawy oraz próbki wymiocin, ponieważ ułatwią identyfikację przyczyny zatruć. Jeśli z tej samej potrawy jadło kilka osób, pomoc medyczną powinny rozważyć wszystkie osoby, nawet jeśli nie mają jeszcze objawów.
Jak zmniejszyć ryzyko zatrucia podczas grzybobrania?
Podstawowa zasada to zbierać tylko te okazy, co do których istnieje całkowita pewność rozpoznania. Przydatne jest unikanie bardzo młodych okazów, używanie wiklinowego koszyka i niezbieranie grzybów w miejscach zanieczyszczonych. Dla początkujących bezpieczniejszym wyborem są grzyby rurkowe, ponieważ w tej grupie nie występują gatunki śmiertelnie trujące.
W przypadku wątpliwości grzyby można skonsultować z grzyboznawcą lub klasyfikatorem w powiatowej stacji sanitarno-epidemiologicznej. Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Sieradzu podaje, że w PSSE dostępny jest klasyfikator grzybów; tel. kontaktowy do PSSE w Sieradzu to (43) 65 65 214. Nie należy kupować grzybów z niepewnych źródeł.
Nie każda dolegliwość po zjedzeniu grzybów oznacza zatrucie toksyną, ponieważ niektóre jadalne gatunki są ciężkostrawne. Jednak opóźnione i nasilone objawy wymagają pilnej konsultacji medycznej. Muchomor sromotnikowy pozostaje jednym z najgroźniejszych gatunków ze względu na toksyny uszkadzające wątrobę.
