Poniedziałek, 14 września Imieniny: Bernard, Roksana, Cyprian
Polska
Teraz Poniedziałek, 14 września 2026
Karol Szaniawski (inżynier)
Fot. Lukasz2 · „Karol Szaniawski grób” · licencja CC BY 4.0 · Wikimedia Commons · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.
Znane osoby

Karol Szaniawski — inżynier technolog przemysłu zbrojeniowego

Łukasz Dąbrowski • 4 min czytania

Karol Szaniawski (1891–1961) był polskim inżynierem technologiem, wykładowcą i jednym ze współtwórców międzywojennego przemysłu zbrojeniowego. Kierował i nadzorował produkcję w zakładach w Warszawie, Radomiu, Skarżysku i Stalowej Woli.

Dane podstawowe
Imię i nazwiskoKarol Szaniawski
Data urodzenia6 listopada 1891
Miejsce urodzeniaRotmistrzówka, pow. czerkaski (Kijowszczyzna)
Data śmierci5 września 1961
Miejsce śmierciWarszawa
Zawódinżynier technolog, wykładowca, kierownik przemysłowy
WykształceniePolitechnika Kijowska, dyplom inżyniera technologa (1917)
Najważniejsze stanowiskakierownik wydziału, szef produkcji, wicedyrektor, dyrektor zakładów (Warszawa, Radom, Skarżysko, Stalowa Wola)
OdznaczeniaZłoty Krzyż Zasługi; Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
Miejsce pochówkuCmentarz Powązkowski, Warszawa

Karol Szaniawski urodził się w rodzinie ziemiańskiej na Kijowszczyźnie i zdobył wykształcenie techniczne na Politechnice Kijowskiej. Po powrocie do odrodzonej Polski zajął kierownicze stanowiska w zakładach związanych z produkcją broni i amunicji oraz uczestniczył w tworzeniu Centralnego Okręgu Przemysłowego.

Życiorys i pochodzenie

Urodził się w 1891 roku w Rotmistrzówce, w posiadłości rodziny matki Zaleskich. Rodzice — Stefan Szaniawski i Maria Zaleska — wywodzili się z rodzin ziemiańskich. Dziadek ze strony ojca, Dominik Junosza-Szaniawski, utracił majątek po udziale w powstaniu styczniowym i został zesłany na Syberię. Ojciec pracował jako lekarz w Andruszówce, a później w Krzywym Rogu.

Wykształcenie i wczesna praca naukowa

W 1909 roku ukończył Gimnazjum Klasyczne w Elizawetgradzie. Następnie studiował na Wydziale Mechanicznym Politechniki Kijowskiej i w 1917 roku otrzymał dyplom inżyniera technologa. Po studiach pracował jako wykładowca i asystent w Katedrze Technologii Metali Politechniki Kijowskiej.

Praca w Polsce odrodzonej i rozwój przemysłu

Po I wojnie światowej wraz z rodziną osiedlił się w Polsce. W latach 1919–1923 był dyrektorem technicznym w Fabryce Maszyn do Wyrobów Betonowych Rzewuski i Ska w Warszawie. Od 1923 roku związał się z Państwowymi Wytwórniami Uzbrojenia: kierował Wydziałem Obróbki Mechanicznej w Fabryce Karabinów w Warszawie, następnie kierował produkcją w zakładzie w Radomiu, a później pełnił funkcje wicedyrektora i I wicedyrektora w różnych fabrykach zbrojeniowych.

W latach 1937–1939 był dyrektorem Zakładów Południowych w Stalowej Woli. Przyczynił się do powstania Centralnego Okręgu Przemysłowego i wspierał rozwój szkolnictwa zawodowego w regionie. Za zasługi dla przemysłu wojennego otrzymał Złoty Krzyż Zasługi oraz Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski.

Jaką rolę pełnił podczas II wojny światowej?

Po wybuchu wojny zrezygnował z pracy, by nie współpracować z okupantem. Na początku 1940 roku wrócił do Warszawy, zachowując kontakty ze Stalową Wolą. Należał do konspiracyjnej grupy Obwodu „C‑VI” organizacji Polska Niepodległa, która w 1942 roku została włączona do Armii Krajowej. Od 1943 roku ukrywał się; w Warszawie pracował jako technik maszynowy w Fabryce Parowozów.

Okres powojenny i zakończenie kariery

Po wojnie objął stanowisko wicedyrektora i Głównego Inżyniera Zakładu Mechanicznego Huty Stalowa Wola. W okresie stalinowskim był celem donosów i oskarżeń jako przedstawiciel poprzedniego kierownictwa i przeciwnik „obecnego ustroju”, co doprowadziło do zahamowania jego kariery. W 1950 roku przeszedł do Warszawskiego Biura Budowy Pras i Młotów na stanowisko głównego inżyniera.

Od 1952 roku pracował przy projektowaniu i budowie zakładów PROZAMET w Warszawie jako główny projektant. Na emeryturę przeszedł w 1958 roku. Zmarł w Warszawie 5 września 1961 roku i został pochowany na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.

Rodzina i pokrewieństwo

W 1916 roku ożenił się z Reginą Morawską; małżeństwo nie miało dzieci. Miał młodszą siostrę Joannę, która wyszła za Stanisława Wasiłowskiego. Do jego siostrzeńców należał Kazimierz Wasiłowski ps. Korwin, żołnierz batalionu harcerskiego „Zośka”, poległy w Powstaniu Warszawskim, oraz Maria z Wasiłowskich Podlasiecka, nauczycielka i varsavianistka.

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie urodził się Karol Szaniawski?
Urodził się 6 listopada 1891 roku w Rotmistrzówce na Kijowszczyźnie.
Jakie stanowiska pełnił w przemyśle zbrojeniowym?
Kierował wydziałami obróbki mechanicznej, był szefem produkcji, wicedyrektorem Fabryki Karabinów w Warszawie, I wicedyrektorem Fabryki Amunicji w Skarżysku i dyrektorem Zakładów Południowych w Stalowej Woli.
Jakie odznaczenia otrzymał za działalność?
Otrzymał Złoty Krzyż Zasługi oraz Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Łukasz Dąbrowski

Nazywam się Łukasz Dąbrowski i w redakcji polskago.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Piszę o ludziach związanych z Polską: sportowcach, artystach, naukowcach, przedsiębiorcach i społecznikach, których nazwiska zna okolica.

Czytaj również