środa, 4 listopada Imieniny: Karol, Olgierd, Emeryk
Teraz środa, 4 listopada 2026
Józefa Bojanowska
Fot. autor nieznany, zdjęcie z książki Cecylii Walewskiej "W walce o równe prawa: nasze bojownice" · „Józefa Bojanowska” · licencja CC0 · Wikimedia Commons · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.
Znane osoby

Józefa Bojanowska — feministka i działaczka społeczna

• Łukasz Dąbrowski • 3 min czytania

Józefa Bojanowska (15 kwietnia 1873–20 kwietnia 1945) była polską feministką, mówczynią, publicystką i działaczką społeczną. Zakładała organizacje kobiece oraz prowadziła inicjatywy edukacyjne i zawodowe dla kobiet.

Dane podstawowe
Imię i nazwiskoJózefa Bojanowska herbu Junosza
Data urodzenia15 kwietnia 1873
Miejsce urodzeniaGostyń
Data zgonu20 kwietnia 1945
Miejsce zgonuZielonka (schronisko dla nauczycielek)
Wykształcenie i zawód
WykształcenieUniwersytet Latający
Zawód / rolafeministka, mówczyni, publicystka, działaczka społeczna
Działalność
Inicjatywyintroligatornia dla kobiet; kursy i szkoły niedzielne; Wakacje dla szwaczek
OrganizacjeZwiązek Równouprawnienia Kobiet Polskich; Służba Obywatelska
Praca wydawniczapisała do prasy; redagowała czasopismo "Ster"

Józefa Bojanowska działała na rzecz poszerzenia praw i możliwości kobiet w Polsce i podejmowała inicjatywy edukacyjne oraz zawodowe, które miały tworzyć miejsca pracy i nauki dla kobiet. Współpracowała z Pauliną Kuczalską-Reinschmit i angażowała się w zakładanie lokalnych oddziałów ruchu równouprawnienia.

Życiorys i wykształcenie

Urodziła się 15 kwietnia 1873 roku w Gostyniu. Kształciła się w ramach Uniwersytetu Latającego, co wpisywało się w formy kształcenia dostępne dla kobiet w tamtym okresie. Spędziła część życia zawodowego i organizacyjnego w Warszawie, gdzie tworzyła praktyczne rozwiązania dla pracujących kobiet.

Ostatnie lata życia spędziła w schronisku dla nauczycielek w Zielonce. Zmarła 20 kwietnia 1945 roku i została pochowana w Zielonce.

Działalność społeczna i zawodowa

W Warszawie założyła pierwszą introligatornię, w której mogły pracować kobiety. Organizowała kursy i szkoły niedzielne, między innymi "Kursy niedzielne rysunkowe" oraz "Szkołę niedzielną dla pracownic", a także „Wakacje dla szwaczek", które miały wspierać zawodowe umiejętności kobiet.

W 1905 roku weszła w skład Komitetu Obywatelskiego pod przewodnictwem Bolesława Prusa. W latach 1905–1907 była działaczką Związku Polskiego Równouprawnienia Kobiet, a w 1907 roku współtworzyła lokalne oddziały Związku Równouprawnienia Kobiet Polskich. W 1915 roku rozpoczęła organizację kursów maturalnych przy Związku Równouprawnienia Kobiet Polskich, które miały ułatwić kobietom dostęp do studiów wyższych.

Podczas I wojny światowej prowadziła społeczną, kobiecą szwalnię wspierającą żołnierzy. W 1926 roku współzałożyła stowarzyszenie Służba Obywatelska; pełniła funkcję przewodniczącej koła warszawskiego.

Praca wydawnicza i aktywność publicystyczna

Publikowała artykuły w prasie warszawskiej, między innymi w "Kurierze Codziennym", "Kurierze Warszawskim", "Nowej Gazecie", "Ogniwie" i "Sterze". Od 1910 roku przejęła wydawanie czasopisma "Ster", gdy redaktorka naczelna Paulina Kuczalska-Reinschmit pogorszyła stan zdrowia.

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie urodziła się Józefa Bojanowska?
Urodziła się 15 kwietnia 1873 roku w Gostyniu.
W jakich organizacjach działała Bojanowska?
Była działaczką Związku Polskiego Równouprawnienia Kobiet (1905–1907), współzakładała lokalne oddziały Związku Równouprawnienia Kobiet Polskich oraz współtworzyła stowarzyszenie Służba Obywatelska.
Jaką działalność wydawniczą prowadziła?
Publikowała w kilku warszawskich tytułach i od 1910 roku przejęła wydawanie czasopisma "Ster".
Gdzie zmarła i gdzie została pochowana?
Zmarła 20 kwietnia 1945 roku w schronisku dla nauczycielek w Zielonce i tam została pochowana.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Łukasz Dąbrowski

Nazywam się Łukasz Dąbrowski i w redakcji polskago.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Piszę o ludziach związanych z Polską: sportowcach, artystach, naukowcach, przedsiębiorcach i społecznikach, których nazwiska zna okolica.

Czytaj również