Leokadia Borucka-Ubysz — biometryk i metodyk statystyki

Leokadia Borucka-Ubysz urodziła się w Moskwie i zyskała rozpoznanie jako specjalistka w zastosowaniu statystyki do badań rolniczych i genetycznych. Pracowała na SGGW, gdzie zajmowała się dydaktyką, prowadzeniem badań i organizacją katedry statystyki.

Życiorys i wykształcenie

Urodziła się 1 czerwca 1919 roku jako córka Franciszka Henryka Boruckiego i Elżbiety Tararuchin. Rodzina wróciła z Moskwy do Warszawy, a matka zmarła w 1929 roku, pozostawiając dwie córki.

W 1937 roku zdała maturę w gimnazjum żeńskim w Warszawie i rozpoczęła studia na Wydziale Ogrodniczym SGGW, które przerwała wybuch II wojny światowej. W czasie okupacji działała w konspiracji i brała udział w Powstaniu Warszawskim jako członkini Armii Krajowej. Tytuł magistra inżyniera nauk agrotechnicznych uzyskała w 1950 roku; równocześnie w latach 1947–1950 studiowała matematykę na Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym Uniwersytetu Warszawskiego.

Kariera akademicka i dorobek naukowy

W latach powojennych była związana z Zakładem Statystyki Matematycznej SGGW, gdzie awansowała od młodszej asystentki do docentury. Po doktoracie obronionym w 1962 roku pracowała jako adiunkt, a następnie zajmowała kierownicze stanowiska — kierowała Zakładem Statystyki Matematycznej i Biometrii (1970–1982) oraz Katedrą Statystyki Matematycznej i Doświadczalnictwa (1982–1989); w latach 1976–1979 była wicedyrektorką Instytutu Zastosowań Matematyki i Statystyki SGGW.

Prowadziła wykłady i ćwiczenia ze statystyki matematycznej oraz doświadczalnictwa. Wypromowała sześć doktoratów, konsultowała rozprawy doktorskie i jedną habilitację pod kątem metodyczno‑statystycznym. Napisała kilkadziesiąt prac w języku polskim i angielskim, wydała 10 monografii oraz współautorstwo 5 skryptów akademickich.

Jej badania dotyczyły planowania doświadczeń czynnikowych, optymalizacji wielkości poletka w doświadczeniach polowych, zastosowania modeli losowych i metod wielowymiarowych w genetyce ilościowej oraz analizy układów krzyżowań form rodzicielskich. Współpracowała z wieloma instytucjami badawczymi, między innymi z Instytutem Ziemniaka w Boninie, Instytutem Hodowli i Aklimatyzacji Roślin, Instytutem Sadownictwa i Kwiaciarstwa oraz Akademią Medyczną w Warszawie.

Wyróżnienia i znaczenie dla statystyki rolniczej

Za pracę naukową otrzymała m.in. Złoty Krzyż Zasługi, Srebrny Krzyż Zasługi, Medal Komisji Edukacji Narodowej oraz Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski. W 1970 roku otrzymała nagrodę zespołową przyznaną przez Ministerstwo Oświaty i Szkolnictwa Wyższego za osiągnięcia dydaktyczno‑wychowawcze i organizację procesu dydaktycznego.

Wiesław Mądry i Dariusz Gozdowski uznali ją za jedną z trzech osób najbardziej zasłużonych w rozwoju metodyki statystycznej w doświadczalnictwie rolniczym w Polsce. Razem z Zygmuntem Nawrockim przyczyniła się do uczynienia katedry SGGW ważnym ośrodkiem statystyki matematycznej w Warszawie.