| Dane osobowe | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Hans Hartwig von Beseler |
| Urodzenie | 27 kwietnia 1850, Greifswald |
| Zgon | 20 grudnia 1921, Neu-Babelsberg |
| Służba | |
| Państwo | Prusy / Cesarstwo Niemieckie |
| Rola | Generał pułkownik, dowódca, administrator wojskowy |
| Funkcje | |
| 1915–1918 | Generalny gubernator Warszawy |
| 1917–1918 | Naczelny Dowódca Polskiej Siły Zbrojnej |
| Wybrane odznaczenia | |
| Najważniejsze | Pour le Mérite z liśćmi dębu; Krzyż Wielki Orderu Orła Czerwonego |
Hans Hartwig von Beseler był zawodowym oficerem armii pruskiej, którego kariera objęła służbę w polu i funkcje sztabowe. W czasie I wojny światowej kierował operacjami wojskowymi i zajmował stanowiska administracyjne na obszarze okupowanej Warszawy.
Jak rozpoczęła się jego kariera wojskowa?
Wstąpił do armii pruskiej w 1868 roku i trafił do Batalionu Pionierów Gwardii. Brał udział w wojnie francusko-pruskiej 1870–1871; w jej trakcie awansował na podporucznika. W kolejnych latach służył w sztabie 30. Dywizji Piechoty oraz w Ministerstwie Wojny, gdzie został szefem pierwszego wydziału Armii Departamentu Wojny.
Pod koniec XIX wieku objął stanowisko jednego z kwatermistrzów w Sztabie Generalnym i awansował do stopnia generała majora. Od 1904 roku kierował wojskami inżynieryjnymi i był komendantem twierdz, co wiązało się z kolejnym awansem na generała porucznika. W 1910 roku przeszedł w stan spoczynku z prawem do noszenia munduru Batalionu Pionierów Gwardii; w tym samym roku otrzymał tytuł szlachecki, a w 1912 został członkiem pruskiej Izby Panów.
Jakie role pełnił podczas I wojny światowej?
Po wybuchu wojny przywrócono go do czynnej służby jako dowódcę trzeciego korpusu rezerwowego Armii Cesarstwa Niemieckiego. Kierował działaniami, które doprowadziły do zdobycia twierdz w Antwerpii oraz w Modlinie. W sierpniu 1915 objął odpowiedzialność administracyjną i wojskową na obszarze okupowanej Warszawy jako generalny przedstawiciel władz niemieckich.
W toku pełnienia funkcji w Warszawie podpisał akty administracyjne i organizacyjne. Jesienią 1915 doprowadzono do utworzenia polskojęzycznych uczelni — Uniwersytetu Warszawskiego i Politechniki Warszawskiej. 8 kwietnia 1916 podpisał rozporządzenie przyłączające do Warszawy 82,1 km² terenów przedmieść, co zwiększyło powierzchnię miasta ponad trzykrotnie. 10 kwietnia 1917 objął stanowisko Naczelnego Dowódcy Polskiej Siły Zbrojnej; w październiku 1918 uznał zwierzchność Rady Regencyjnej nad Wojskiem Polskim i 24 października złożył urząd naczelnego dowódcy.
Co wydarzyło się po zakończeniu służby w Warszawie?
12 listopada 1918 opuścił Warszawę w przebraniu i powrócił do Niemiec, gdzie spotkał się z krytyką ze strony konserwatystów i nacjonalistów, którzy zarzucali mu nadmierną pobłażliwość wobec Polaków. Zmarł 20 grudnia 1921 w Neu-Babelsberg.
Został pochowany na cmentarzu Inwalidów w Berlinie.
Jakie otrzymał odznaczenia?
Wyróżnienia gen. von Beselera obejmowały wysokie ordery i krzyże niemieckie oraz zagraniczne, przyznane za zasługi wojskowe i służbę państwu. Do najważniejszych należały:
- Krzyż Wielki Orderu Orła Czerwonego z liśćmi dębu i koroną
- Pour le Mérite z liśćmi dębu
- Order Królewski Korony I klasy
- Krzyż Żelazny II klasy
- Krzyż Wielki Orderu Bertholda I (Badenia)
- Złote Promienie z Rozetą Orderu Wschodzącego Słońca (Japonia)
