| Dane | |
|---|---|
| Urodzenie | 1902, Starogard Gdański |
| Śmierć | 10 marca 1995, Izrael |
| Zawód | nauczycielka, niania |
| Znana z | opieka nad Michałem Stołowickim; Sprawiedliwa Wśród Narodów Świata |
| Odznaczenia | |
| Sprawiedliwa | 4 czerwca 1963 |
| Pochówek | |
| Miejsce | cmentarz Kiriat Szaul, Tel Awiw |
Gertruda Babilińska wychowała się w rodzinie urzędnika pocztowego jako najstarsza z ośmiorga dzieci. W wieku 19 lat wyjechała do Warszawy i znalazła pracę jako niania w zamożnych rodzinach stolicy, a przed wojną podjęła zatrudnienie u rodziny Stołowickich zamieszkującej pałac przy Alejach Ujazdowskich.
Życie zawodowe przed wojną
W Warszawie Babilińska początkowo była nianią dwójki dzieci bogatej rodziny. Pracodawcy proponowali jej wspólną emigrację do Palestyny, lecz ona zdecydowała się pozostać w Polsce. U Stołowickich opiekowała się najpierw córką, która zmarła młodo, a następnie troszczyła się o Lidzię Stołowicką, obok pracy sekretarskiej w przedsiębiorstwie pana domu.
W 1936 roku, gdy Stołowiccy doczekali się syna, Gertruda ponownie objęła rolę niani. Relacja z rodziną utrwaliła jej związek z opieką nad dziećmi oraz zaowocowała późniejszym wypełnieniem powierzonych jej obowiązków podczas wojny.
Pomoc w czasie okupacji i wyjazd do Izraela
Po wybuchu wojny pan Stołowicki znalazł się we Francji. Żona, podróżująca z synem Michałem i z Gertrudą, dotarła tylko do Wilna. Tam dowiedziała się o śmierci męża, rozchorowała się i zmarła. Przed śmiercią powierzyła opiekę nad synem Gertrudzie, prosząc, by po wojnie zabrała go do Palestyny.
Babilińska, będąc katoliczką, wypełniła tę prośbę. Podczas okupacji przedstawiała chłopca jako swojego syna, załatwiła mu fałszywe dokumenty i zaświadczenie o chrzcie. Zarabiała między innymi pisząc po niemiecku petycje w imieniu ludności w zamian za żywność i pomagała także innym Żydom z wileńskiego getta.
Po wojnie Gertruda wyruszyła z dwunastoletnim Michałem Stołowickim w wieloetapową podróż do Palestyny. Do Izraela dotarli statkiem Exodus w 1948 roku. W nowym kraju utrzymywała rodzinę pracą jako sprzątaczka i wychowała Michała w judaizmie, mimo własnej głębokiej religijności katolickiej.
Upamiętnienie i odniesienia w kulturze
4 czerwca 1963 roku Gertruda Babilińska otrzymała tytuł Sprawiedliwej Wśród Narodów Świata za ratowanie Michała Stołowickiego i pomoc udzieloną Żydom w czasie wojny. Jej historia znalazła miejsce w literaturze — poświęconą jej książkę napisał Rama Oren.
Biografia Babilińskiej trafiła też na ekran. W 1997 roku Barbra Streisand wyprodukowała film fabularny "Rescuers: Stories of Courage: Two Women" w reżyserii Petera Bogdanovicha, w którym rolę Gertrudy zagrała Elizabeth Perkins. Gertruda Babilińska została pochowana na cmentarzu Kiriat Szaul w Tel Awiwie.
