Aktualności

Budżet UE 2028–2034: gdzie Polska robi ustępstwa, a europosłowie zwiększają naciski

27.10.2026, 07:14 • Dorota Maciejewska • 3 min czytania

W Brukseli podczas negocjacji nad budżetem UE na lata 2028–2034 Polska zgodziła się na częściowe ustępstwa dotyczące Wspólnej Polityki Rolnej. Europosłowie domagają się wiążących gwarancji finansowania rolnictwa oraz kontroli rozdziału środków w nowych instrumentach.

W Brukseli prowadzone są rozmowy o kształcie unijnego budżetu na lata 2028–2034. Polska uzyskała przeniesienie przepisów dotyczących Wspólnej Polityki Rolnej do osobnego rozporządzenia, ale nie wywalczyła odrębnej puli pieniędzy na rolnictwo. Negocjacje dotyczą także funduszu konkurencyjności, programu Horyzont Europa oraz zasad zaangażowania władz regionalnych w wydatkowanie środków.

Jakie ustępstwa zrobiła Polska?

Rząd zrezygnował z postulatu wydzielenia całej puli środków na Wspólną Politykę Rolną. Przepisy WPR zostały wydzielone jako odrębne rozporządzenie, co daje większą odrębność zasad, lecz nie gwarantuje oddzielnej koperty finansowej. W praktyce inwestycje na obszarach wiejskich, takie jak drogi czy kanalizacja, będą konkurować o środki z innymi programami i beneficjentami.

Czego żądają europosłowie?

Parlament Europejski zaostrza stanowisko w sprawie gwarancji finansowania rolnictwa. Eurodeputowani z Europejskiej Partii Ludowej zapowiadają wycofanie poparcia dla rozporządzenia o krajowych i regionalnych planach partnerstwa, jeśli nie pojawią się wiążące zabezpieczenia. Wśród postulatów pojawiają się m.in. przeznaczenie co najmniej 10 proc. środków na obszary wiejskie oraz zapewnienie około 45 mld euro na rolnictwo od 2028 roku.

Co z Europejskim Funduszem Konkurencyjności i Horyzontem Europa?

Nowy instrument na badania i innowacje oraz program Horyzont Europa mają razem dysponować znacznym budżetem — ok. 409 mld euro. W dyskusji pojawiają się obawy o koncentrację środków w kilku krajach oraz o brak jednoznacznego podmiotu koordynującego negocjacje. Część europosłów proponuje, by przy ocenie projektów brać pod uwagę nie tylko jakość naukową, lecz także równowagę geograficzną, a komisja kontroli budżetowej chce monitorowania podziału środków.

Rola regionów i groźba blokady

Polska zabiegała o to, by 44 proc. polskiej puli na politykę spójności było zarządzane bezpośrednio przez regiony, co miało zwiększyć wpływ samorządów na wybór inwestycji. Stanowisko części organów UE z czerwca nie daje jednak pełnych gwarancji — wiele decyzji wciąż zależy od szczebla krajowego. Nieoficjalne informacje wskazują, że Polska rozważa zablokowanie budżetu, jeśli jego finansowanie miałoby opierać się w części na wpływach z systemu ETS.

Przywódcy 17 państw, w tym Polski, 15.10.2026 wystosowali apel o ochronę polityki spójności i Wspólnej Polityki Rolnej.

Najczęstsze pytania

Czy Polska uzyskała oddzielny budżet dla Wspólnej Polityki Rolnej?

Nie. Przepisy dotyczące Wspólnej Polityki Rolnej przeniesiono do osobnego rozporządzenia, lecz nie wyodrębniono odrębnej puli finansowej na jej realizację.

Jakie żądania stawiają europosłowie wobec finansowania rolnictwa?

Europosłowie domagają się wiążących gwarancji finansowania WPR, postulują przeznaczenie co najmniej 10% środków na obszary wiejskie oraz zabezpieczenie około 45 mld euro na rolnictwo od 2028 roku.

Co oznacza dla Polski Europejski Fundusz Konkurencyjności?

Fundusz wraz z programem Horyzont Europa ma dysponować około 409 mld euro. W dyskusji podnosi się ryzyko koncentracji środków w kilku krajach oraz potrzebę uwzględnienia balansu geograficznego przy ocenie wniosków.

Dorota Maciejewska

Nazywam się Dorota Maciejewska i w redakcji polskago.pl odpowiadam za dział Aktualności. Codziennie opisuję to, co dzieje się w Polsce: decyzje władz, inwestycje, komunikację, sprawy mieszkańców i tematy, które wracają w rozmowach na osiedlach.