Adolf Bergel-Opala — działacz niepodległościowy i urzędnik bankowy

Adolf Bergel-Opala był uczestnikiem walk o niepodległość Polski i urzędnikiem państwowym. Zyskał rozpoznawalność jako żołnierz Legionów Polskich, potem jako oficer rezerwy oraz pracownik Banku Gospodarstwa Krajowego.

Życiorys i służba wojskowa

Urodził się 24 grudnia 1894 w Końskich w rodzinie Józefa i Teofilii z Dulewiczów. Po nauce w gimnazjum rosyjskim przeszedł do siedmioklasowej Szkoły Handlowej w Tomaszowie Mazowieckim, a następnie odbył praktykę i pracował w Tomaszowskiej Fabryce Sztucznego Jedwabiu. Działał w Polskiej Partii Socjalistycznej i w tajnym skautingu; po wybuchu I wojny światowej prowadził werbunek do Legionów Polskich.

W 1915 wstąpił do formującego się 6 pułku piechoty Legionów Polskich jako sanitariusz 2. kompanii. Wziął udział w kampanii wołyńskiej i został ranny w bitwie pod Kuklami. 6 lipca 1916 dostał się do niewoli rosyjskiej. Po ujawnieniu jako poddany rosyjski skazano go na dożywotnią ciężką katorgę; przebywał w więzieniu na Łukjanowce w Kijowie. Po rewolucji lutowej w 1917 został uwolniony i w czerwcu zameldował się w Polskiej Organizacji Wojskowej w Białej Cerkwi. Po utworzeniu II Korpusu Polskiego pełnił służbę informacyjno-wywiadowczą w jego sztabie.

Służba w Wojsku Polskim i sytuacja powojenna

Po przyjęciu do Wojska Polskiego trafił do Departamentu II Ministerstwa Spraw Wojskowych. 20 grudnia 1919, jako podoficer byłych Legionów Polskich, został mianowany z dniem 1 grudnia 1920 podporucznikiem w piechocie. 1 czerwca 1921 pełnił służbę w Dowództwie Okręgu Generalnego „Pomorze”, a jego oddziałem macierzystym był 6 pułk piechoty Legionów. Na początku 1922 został zdemobilizowany i przeniesiony do rezerwy. 8 stycznia 1924 zatwierdzono go w stopniu porucznika ze starszeństwem z 1 czerwca 1919; w rezerwie miał przydział do 67 pułku piechoty w Brodnicy.

Praca zawodowa i działalność społeczna

Po zwolnieniu z czynnej służby zajmował się dzierżawą majątku ziemskiego w powiecie mławskim, a następnie pracował w firmach eksportowych z Grudziądza i w spółce Dom Handlowo-Eksportowy. W 1930 pozostawał bez pracy. W 1932 podjął zatrudnienie w Banku Gospodarstwa Krajowego w Warszawie jako urzędnik bankowy. Łączył obowiązki zawodowe z działalnością w Związku Strzeleckim, Związku Legionistów Polskich oraz w Bezpartyjnym Bloku Współpracy z Rządem. 1 stycznia 1935 objął stanowisko dyrektora Miejskich Zakładów Opałowych w Warszawie.

W czasie II wojny światowej mieszkał w Krakowie. Razem z żoną ukrywał kobietę i jej córkę pochodzenia żydowskiego — Helenę i Julittę Odzynolskie.

Ordery i odznaczenia

Za udział w walkach i działalność niepodległościową otrzymał kilka odznaczeń. Najważniejsze z nich to Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari nr 6402 przyznany 17 maja 1922 oraz Krzyż Niepodległości nadany 27 czerwca 1938 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Był też odznaczony Krzyżem Walecznych, Krzyżem Pamiątkowym 6 pułku piechoty Legionów Polskich i Srebrnym Medalem Waleczności 2 klasy.

Zmarł 25 października 1971 w Krakowie. Został pochowany na cmentarzu wojskowym przy ul. Prandoty (kwatera LXXXII, rząd 13, miejsce 40).