W Nowym Jorku doszło do rozmowy między ministrem spraw zagranicznych Polski a ministrem spraw zagranicznych Białorusi. Spotkanie odbyło się na marginesie Zgromadzenia Ogólnego ONZ i po raz pierwszy na tym szczeblu miało miejsce od około 2016 roku. Andrzej Poczobut skomentował ten kontakt, wskazując warunek, który jego zdaniem uniemożliwia mówienie o pełnym restarcie relacji.
O czym rozmawiali szefowie dyplomacji?
Polski minister Radosław Sikorski i białoruski minister Maksim Ryżenkow omawiali przede wszystkim sytuację na wspólnej granicy oraz kwestie bezpieczeństwa regionalnego. W trakcie spotkania poruszono także tematykę lotów i przelotów sprzętu wojskowego przez terytorium Białorusi. Sikorski zaznaczył, że inicjatywa kontaktu wyszła ze strony białoruskiej i określił spotkanie jako charakter zapoznawczy.
Co powiedział Andrzej Poczobut?
Andrzej Poczobut stwierdził, że Białoruś ma interes w polepszaniu relacji z sąsiadami, ponieważ współpraca z Unią Europejską pomaga utrzymać stabilność gospodarczą kraju. Dodał, że oczekuje efektów takich rozmów w postaci poprawy sytuacji praw człowieka i warunków dla mniejszości polskiej na Białorusi.
Poczobut podkreślił równocześnie, że wojna na Ukrainie znacząco ogranicza możliwość formułowania długoterminowych gwarancji. Zwrócił uwagę, że terytorium Białorusi bywało wykorzystywane przeciwko Ukrainie i z tego powodu nie można dać pewności co do działań władz w Mińsku. Według niego wpływy prezydenta Łukaszenki nie są całkowite, ale pozostają realnym czynnikiem politycznym.
Jakie kontakty ma Poczobut poza komentarzem?
Poczobut spotkał się w Waszyngtonie z Johnem Coale’em, wysłannikiem zaangażowanym w jego uwolnienie, oraz z kongresmenem Jamiem Raskinem. Wyraził wdzięczność za pomoc w uwolnieniu więźniów politycznych i poruszał kwestie dotyczące Związku Polaków na Białorusi oraz sytuacji więźniów politycznych.
Poczobut został zwolniony w kwietniu 2026 roku po odbywaniu kary, za którą w 2023 roku został skazany. Ambasada RP w Waszyngtonie publicznie podziękowała Johnowi Coale’owi za działania prowadzące do uwolnienia dziennikarza.
Radosław Sikorski zapowiedział jednocześnie, że Polska wkrótce otworzy Nowy Jork nowy budynek ambasady w Mińsku, a kontakt z białoruskimi władzami nazwał jednym z elementów szerszych konsultacji na różnych szczeblach.