Od 3 października 2026 r. rząd wprowadził czasową ulgę podatkową na paliwa silnikowe obejmującą benzynę i olej napędowy. Stawka VAT została obniżona z 23% do 8%, a rozwiązanie ma obowiązywać do 31 grudnia 2026. Działanie to jest kolejną odsłoną programu „Ceny Paliwa Niżej”.
Dlaczego wprowadzono obniżkę?
Władze tłumaczą, że obniżka ma zahamować wzrost cen wywołany napięciami geopolitycznymi na Bliskim Wschodzie oraz ograniczyć wzrost kosztów transportu i produkcji. Program wcześniej obejmował także redukcję akcyzy do unijnego minimum oraz mechanizm maksymalnej ceny ogłaszanej przez ministra energii. Sejm uchwalił dodatkowo 18 września 2026 r. podatek od nadzwyczajnych zysków koncernów paliwowych, którego wpływy mają finansować kolejne odsłony programu.
Czy obniżka jest zgodna z prawem UE?
Komisja Europejska przypomina, że dyrektywa VAT nie przewiduje stosowania obniżonych stawek do paliw kopalnych. Bruksela wysłała Polsce i Hiszpanii oficjalne pismo ostrzegawcze już w marcu, gdy po raz pierwszy zastosowano taki mechanizm. Po ponownym wprowadzeniu obniżki KE rozpoczęła kolejną analizę, ale nie przesądziła jeszcze o krokach prawnych.
Komisja wskazuje również, że reforma stawek VAT z 2022 r. dała państwom członkowskim większą elastyczność w stosowaniu ulg dla towarów i usług o charakterze społecznym, zdrowotnym lub środowiskowym. Ta elastyczność nie obejmuje paliw takich jak benzyna i diesel, według deklaracji rzeczniczki KE.
Jakie mogą być skutki dla cen na stacjach?
Komisja ostrzega, że obniżka VAT nie musi w pełni przełożyć się na niższe ceny detaliczne. Bruksela ocenia, że efekt przeniesienia ulgi na cenę płaconą przez kierowcę jest ograniczony. Wcześniejsze zmiany stawek w Polsce pokazały, że likwidacja preferencyjnej stawki VAT 1 września 2026 r. przełożyła się na wzrosty cen o około 1,06 zł na litrze benzyny i blisko 0,88 zł na litrze diesla.
Przed ponowną obniżką, dane z 23 września 2026 r. wskazywały średnie ceny Pb95 na poziomie około 7,97–8,11 zł za litr, a oleju napędowego w przedziale 8,99–9,28 zł. Znaczenie tych liczb wobec nowej obniżki zależy od decyzji stacji paliw i od tego, jaka część ulgi zostanie przekazana konsumentom.
Co jeszcze zapowiedziano w polskiej polityce paliwowej?
Sejm przyjął ustawę o podatku od nadzwyczajnych zysków paliwowych obejmującą nadwyżki wypracowane od marca 2026 r. do końca marca 2027 r. Projekt przewiduje 60% daninę dla producentów oraz 50% dla sprzedawców nie będących producentami. Rząd szacuje wpływy na około 4 miliardy złotych i zamierza przeznaczyć je na finansowanie programu osłonowego.
Prezydent Karol Nawrocki wcześniej kwestionował zgodność pierwszego projektu z konstytucją z uwagi na opodatkowanie wsteczne. Spór legislacyjny między rządem a prezydentem nadal wpływa na tempo wdrażania rozwiązań finansujących system ulg.
Obniżona stawka VAT na paliwa obowiązuje od 3 października do 31 grudnia 2026 r.
