We wrześniu 2026 r. Ministerstwo Obrony Narodowej rozpoczęło prace nad projektem ustawy o pełnej gotowości państwa. Dokument ma wzmocnić zdolności obronne, usprawnić współdziałanie sił zbrojnych ze służbami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo wewnętrzne oraz uwzględnić zagrożenia hybrydowe, cybernetyczne i dezinformacyjne. Projekt przechodzi uzgodnienia wewnątrzresortowe; MON nie podało jeszcze daty skierowania go do Sejmu.
Czego ma dotyczyć projekt ustawy?
Akt ma zintegrować rozproszone dziś rozwiązania dotyczące przygotowań obronnych i systemu kierowania obroną państwa. Przewidziano m.in. możliwość wcześniejszego przerzutu sił krajowych i sojuszniczych oraz powiązanie krajowego Planu Reagowania Obronnego z systemem NATO Response System. Ustawa ma też uregulować zasady pracy cywilnych pracowników na stanowiskach kierowania, w tym sytuacje ograniczonego powrotu do domu, oraz zmiany w planowaniu operacyjnym w obszarze pozamilitarnym.
Jak zmieni się przygotowanie infrastruktury i inwestycje?
Projekt wprowadza szczególne zasady przygotowania i realizacji pilnych inwestycji związanych z mobilnością wojskową. Rząd ma sporządzać, na wniosek ministra obrony narodowej, wykaz strategicznych przedsięwzięć infrastrukturalnych wymagających pilnej realizacji; wykaz będzie miał charakter niejawny. Wśród objętych inwestycji wymieniono drogi, mosty, linie kolejowe, porty, lotniska, centra logistyczne, magazyny oraz infrastrukturę przesyłową, także o podwójnym zastosowaniu cywilno‑wojskowym.
Kto będzie koordynował mobilność wojskową?
Funkcję Krajowego Koordynatora ds. Mobilności Wojskowej ma pełnić Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych, a działania prowadzić Centrum Mobilności Wojskowej. Koordynator ma wskazywać wąskie gardła infrastrukturalne i prowadzić Centralny Rejestr Zdolności Transportowych, obejmujący środki transportu wojskowe i cywilne. W stanie pełnej gotowości obronnej wojsko ma otrzymać pierwszeństwo dostępu do infrastruktury transportowej, a uruchamianie transportu wojskowego może następować nawet w ciągu 12 godzin.
Jakie ułatwienia procesowe i odszkodowania przewiduje ustawa?
Projekt przewiduje uproszczenia proceduralne dla pilnych inwestycji. Wojewoda ma rozpatrywać wniosek inwestora w ciągu 14 dni od zebrania dokumentów, a organy opiniujące – w terminie 21 dni; brak odpowiedzi będzie traktowany jako brak zastrzeżeń. Niektóre przepisy planistyczne oraz ograniczenia dotyczące ochrony gruntów rolnych i leśnych mają nie znajdować zastosowania wobec inwestycji kluczowych dla bezpieczeństwa. Prawo zamówień publicznych może być ograniczone w zakresie niezbędnym ze względu na bezpieczeństwo państwa. W zakresie nieruchomości projekt przewiduje transfer własności na rzecz Skarbu Państwa z dniem ostatecznej decyzji oraz mechanizmy odszkodowawcze. Właściciele mają otrzymać co najmniej 60 dni na wyprowadzkę, a koszty przeprowadzki pokryje inwestor do 20 000 zł lub, w uzasadnionych przypadkach, do 50 000 zł. Projekt dopuszcza też wykup nieruchomości po cenie wyższej od rynkowej - z możliwością powiększenia o 20–40 proc. albo według wartości odtworzeniowej.
Jakie działania już prowadzi MON w związku z gotowością?
Resort przekazał środki na utrzymanie zdolności produkcyjnych podmiotom przemysłu obronnego. W ramach jednego z komunikatów MON poinformowano o rozdysponowaniu łącznych środków rzędu 350 mln zł dla ponad 80 firm i instytucji, co ma zabezpieczyć linie produkcyjne i możliwości serwisowe. MON zapowiada, że prace nad projektem prowadzone są w możliwie szybkim tempie z uwagi na sytuację bezpieczeństwa.
Projekt pozostaje na etapie uzgodnień wewnętrznych; termin przekazania go do dalszych prac legislacyjnych nie został określony.
