| Dane osobowe | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Janusz Arabski |
| Data urodzenia | 24 czerwca 1939 |
| Miejsce urodzenia | Siewierz |
| Data śmierci | 15 września 2015 |
| Zawód i afiliacje | |
| Zawód | językoznawca, pracownik naukowy |
| Uczelnie | Uniwersytet Śląski; Wyższa Szkoła Zarządzania Marketingowego i Języków Obcych w Katowicach |
| Stopnie naukowe | doktor (1971), doktor habilitowany (1978), profesor (1989) |
| Funkcje | dyrektor Katedry Nauczania Języka Obcego; prodziekan ds. kształcenia (1981–1987); dyrektor Instytutu Filologii Obcych (1985–2008); prorektor WSZMiJO (1994–2005) |
| Główne zainteresowania | |
| Specjalizacje | psycholingwistyka, glottodydaktyka, leksykografia, wymowa amerykańska, studia kontrastywne |
| Wybrane publikacje | |
| Przykłady | "Wymowa amerykańska" (1987); "Errors as indications of the development of interlanguage" (1979); "Praktyczny kurs wymowy angielskiej dla Polaków" (2013) |
Janusz Arabski był językoznawcą związanym zawodowo z Uniwersytetem Śląskim i z kilkoma szkołami wyższymi w Katowicach oraz autorem licznych prac z zakresu przyswajania języka obcego.
Życiorys i wykształcenie
Wychował się w leśniczówce w Siewierzu koło Będzina i tam ukończył szkołę średnią. Studiował filologię angielską na Uniwersytecie Warszawskim. W 1964 roku otrzymał stypendium Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles i zdobył dyplom Bachelor of Arts w zakresie filologii angielskiej. Rok później uzyskał tytuł magistra na Uniwersytecie Warszawskim, po czym podjął pracę na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu i współuczestniczył w tworzeniu tamtejszego kierunku anglistyka.
Kariera naukowa i badania
Doktorat z zakresu językoznawstwa uzyskał w 1971 roku na podstawie pracy "Infinitival Constructions in English and Polish". W 1978 roku obronił habilitację na podstawie pracy "Errors as Indications of the Development of Interlanguage". Na Uniwersytecie Śląskim, do którego przeniósł się w 1973 roku, kierował Katedrą Nauczania Języka Obcego i od 1985 do 2008 roku dyrektorował Instytutowi Filologii Obcych. Stopień profesora nauk humanistycznych otrzymał 29 listopada 1989 roku.
Jego badania koncentrowały się na angielskim językoznawstwie stosowanym. Zajmował się psycholingwistyką — w której był jednym z polskich pionierów — oraz glottodydaktyką, leksykografią, wymową amerykańską i studiami kontrastywnymi. Wypromował 21 doktorów i był recenzentem 20 prac habilitacyjnych oraz 28 rozpraw doktorskich. Uczestniczył w ponad 100 konferencjach krajowych i międzynarodowych i prowadził wykłady jako profesor wizytujący w uniwersytetach USA, Chile i Europy; odczyty wygłaszał m.in. w Ammanie, Bagdadzie, Brisbane, Damaszku, Kuala Lumpur, Seulu, Sofii, Taipei, Tokyo i Toronto.
Działalność organizacyjna i praca w szkołach wyższych
W latach 1990–1998 zorganizował i kierował Nauczycielskim Kolegium Języków Obcych w Sosnowcu. Pełnił funkcję konsultanta naukowego w Nauczycielskich Kolegium Języków Obcych w Jastrzębiu-Zdroju i w Częstochowie. Był współtwórcą Wyższej Szkoły Zarządzania Marketingowego i Języków Obcych w Katowicach i w latach 1994–2005 pełnił tam funkcję prorektora. Na tej uczelni pracował do końca życia.
Ponadto był zatrudniony w Akademii Finansów i Biznesu Vistula w Warszawie. Jego aktywność obejmowała zarówno zarządzanie jednostkami akademickimi, jak i organizowanie kształcenia nauczycieli języków obcych.
Członkostwa i odznaczenia
Był związany z Polskim Towarzystwem Neofilologicznym. Należał do Polskiej Akademii Nauk i do Państwowej Komisji Akredytacyjnej. Zasiadał w Komitecie Językoznawstwa PAN i był prezydentem Międzynarodowego Towarzystwa Psycholingwistyki Stosowanej (ISAPL).
Za zasługi naukowe otrzymał Krzyż Kawalerski i Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski. 26 listopada 2004 roku Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej uhonorował go Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.
Jak wyglądała jego współpraca ze Służbą Bezpieczeństwa?
12 marca 2008 roku Janusz Arabski w oświadczeniu lustracyjnym przyznał się do współpracy z organami bezpieczeństwa państwa w latach 1969–1983. Sąd Apelacyjny w Katowicach, po przeanalizowaniu dokumentacji i zeznań świadków, orzekł, że kontakty Arabskiego z SB były świadomym zaangażowaniem i że występował on jako kontakt służbowy o pseudonimie "Arski".
Wybrane publikacje i dorobek wydawniczy
Do jego ważniejszych publikacji należą prace z zakresu wymowy i przyswajania języka drugiego. Wśród nich znajduje się książka "Wymowa amerykańska" (1987) oraz monografie i redakcje zbiorów na temat przyswajania języka obcego, leksykonu frazemów i słowników czasowników angielskich. W 2013 roku ukazał się "Praktyczny kurs wymowy angielskiej dla Polaków".
