W nocy 13 września 2026 r. Rządowe Centrum Bezpieczeństwa wysłało alert o zagrożeniu atakiem z powietrza do odbiorców w wybranych powiatach województw lubelskiego i podkarpackiego. Specjaliści od ochrony ludności oraz przedstawiciele urzędów rekomendowali korzystanie z istniejącej sieci miejsc schronienia i z aplikacji, która wskazuje ich lokalizacje. Alarmy sygnalizowały konieczność szybkiego znalezienia osłony do momentu wydania kolejnych komunikatów.
Gdzie znaleźć rzeczywiste schronienie?
W bazie punktów schronienia mieszczą się m.in. przejścia podziemne, stacje metra, tunele, podziemne garaże i piwnice. Eksperci zaznaczają, że najpewniejszym rodzajem osłony jest przestrzeń pod ziemią, dlatego pierwszeństwo mają piwnice i obiekty podziemne. Tam, gdzie brak jest podpiwniczenia, wskazane jest zajęcie miejsca przy grubych ścianach nośnych, a nie przy lekkich ściankach działowych, które mogą się zawalić.
Jak korzystać z dostępnych narzędzi?
Do lokalizowania miejsc schronienia polecana jest aplikacja gdziesieukryc.pl, która zastąpiła wcześniejszą aplikację „Schrony”. W czerwcu jej baza obejmowała 83 tys. punktów i miejsca mogące pomieścić 24 mln osób. Lista zawiera miejsca weryfikowane przez Państwową Straż Pożarną i inne służby, a po wcześniejszym pobraniu danych narzędzie działa również bez połączenia z internetem.
Jak przygotować piwnicę i co uwzględnić?
Specjaliści od zarządzania kryzysowego zalecają, aby piwnice przeznaczone do schronienia miały przynajmniej dwa alternatywne wyjścia. Alternatywne drogi ewakuacji zapobiegają odcięciu dostępu w razie zawalenia się fragmentu budynku. W blokach często można połączyć piwnice poszczególnych klatek drzwiami, tak aby powstał dostęp z kilku stron. Przygotowanie miejsca powinno uwzględniać podstawowe potrzeby sanitarne i wodne — wystarczą zapas wody, worek, wiadro i wydzielone miejsce zapewniające intymność.
Co robić, gdy alert nadejdzie podczas jazdy?
Eksperci przestrzegają, że najgorszym błędem jest kontynuowanie podróży przez rejon objęty alertem. W obszarach zurbanizowanych rekomendowane jest zatrzymanie pojazdu w miejscu, które nie stwarza dodatkowego zagrożenia, i przejście do ogólnodostępnego schronienia. W terenach wiejskich sugerowane jest oddalenie się od zabudowań i dróg, aby uniknąć odłamków po ewentualnym trafieniu w budynek. W sytuacjach nagłych wskazane jest znalezienie zagłębienia terenu, na przykład rowu odwadniającego, które ogranicza narażenie na odłamki.
Jak oceniono komunikaty RCB tej nocy?
Po nocnym rozesłaniu alertów pojawiły się głosy krytyki, które wskazywały na brak szczegółowych instrukcji, takich jak orientacyjny czas na znalezienie schronienia czy kierunek zagrożenia. Generał i część komentatorów postulowali rozszerzenie treści komunikatów o takie informacje. Resort spraw wewnętrznych i administracji przypomniał, że system ostrzegania zadziałał i że dostępne są szkolenia uczące zachowania w sytuacjach alarmowych.
Alert RCB o zagrożeniu z powietrza został odwołany około godziny 5:04, gdy służby oceniły, że bezpośrednie ryzyko minęło.
