Czwartek, 22 października Imieniny: Filip, Kordian, Salomea
Teraz Czwartek, 22 października 2026
Polscy naukowcy opracowali 4‑elementową skróconą skalę samotności (UCLA)
Aktualności

Polscy naukowcy opracowali 4‑elementową skróconą skalę samotności (UCLA)

• Dorota Maciejewska • 3 min czytania

Zespół polskich badaczy opracował i zwalidował skróconą, czterostwierdzeniową wersję Skali Samotności UCLA; narzędzie przetestowano w dwóch próbach przeprowadzonych w 2025–2026 roku.

Polscy naukowcy przygotowali krótszą wersję Skali Samotności UCLA i opisali jej właściwości psychometryczne w publikacji w czasopiśmie Health Psychology Report. Pierwszym autorem artykułu jest Andrzej Piotrowski z Instytutu Psychologii Uniwersytetu Gdańskiego. W pracach uczestniczyli badacze z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Uniwersytetu Warszawskiego, Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, Wyższej Szkoły Biznesu - National Louis University w Nowym Sączu oraz Uniwersytetu Łódzkiego. Badania prowadzono etapami między majem 2025 a majem 2026 roku.

Jak wygląda nowa skala?

Wybrano zestaw czterech krótkich stwierdzeń opisujących poczucie osamotnienia. Znalazły się w nim następujące komunikaty: "Brakuje mi towarzystwa", "Już nie jestem dla nikogo bliską osobą", "Czuję się opuszczony/a" oraz "Czuję się odizolowany/a od innych". Dla każdego stwierdzenia respondent wybiera jedną z czterech odpowiedzi: "nigdy", "rzadko", "czasami" lub "często", ocenianych w skali od 1 do 4. Suma punktów mieści się w przedziale 4–16; wyższy wynik oznacza silniejsze poczucie samotności.

Jak przebiegała walidacja i jakie próby użyto?

Pierwszy etap badań prowadzono online od maja 2025 do lutego 2026. Wzięło w nim udział 3477 osób, z których średnia wieku wynosiła około 26 lat, a kobiety stanowiły 71,5% próby. Badacze porównali 39 różnych zestawów stwierdzeń pochodzących z pełnej, 20‑pozycyjnej wersji skali i wyłonili cztery najlepsze elementy pod względem spójności i trafności pomiaru. Wybrany zestaw sprawdzono następnie w niezależnej grupie 653 osób badanych od kwietnia do maja 2026; w tej próbie średnia wieku wynosiła około 35 lat, a udział kobiet wyniósł 60,2%.

Co wykazały analizy i jakie są ograniczenia?

Analizy statystyczne potwierdziły, że cztery wybrane stwierdzenia tworzą spójną skalę mierzącą ogólne poczucie samotności. Odpowiedzi na poszczególne pozycje były ze sobą powiązane, a każdy element dobrze odzwierciedlał mierzone zjawisko. Należy jednak pamiętać, że skrócona wersja dostarcza jedynie jednego ogólnego wyniku. Pełna polska adaptacja z 20 pozycji pozwala analizować trzy wymiary samotności — relacje bliskie, kontakty społeczne i przynależność do grupy — czego skrócona wersja już nie umożliwia. Autorzy zalecają dalsze badania sprawdzające, czy nowa wersja działa jednakowo w różnych grupach demograficznych oraz badania test–retest oceniające stabilność wyników.

Krótka forma została zaprojektowana z myślą o badaniach obejmujących dużą liczbę uczestników lub o projektach stosujących wiele kwestionariuszy, gdzie ograniczenie czasu wypełniania ma znaczenie.

Najczęstsze pytania

Jakie stwierdzenia wchodzą w skład skróconej skali?
W skład skróconej wersji weszły cztery stwierdzenia: "Brakuje mi towarzystwa", "Już nie jestem dla nikogo bliską osobą", "Czuję się opuszczony/a" oraz "Czuję się odizolowany/a od innych".
Jak przebiega punktowanie i jaki jest zakres wyników?
Każde stwierdzenie oceniane jest w czterostopniowej skali: "nigdy" (1) do "często" (4). Suma punktów mieści się w przedziale 4–16; wyższy wynik oznacza silniejsze poczucie samotności.
W jakich próbach sprawdzono narzędzie?
Wstępne testy przeprowadzono online w okresie od maja 2025 do lutego 2026 na 3477 osobach (średnia wieku ~26 lat, 71,5% kobiet). Potwierdzenie narzędzia uzyskano w niezależnej próbie 653 osób badanych od kwietnia do maja 2026 (średnia wieku ~35 lat, 60,2% kobiet).
Czy skrócona wersja zastępuje pełną 20‑pozycyjną skalę?
Skrócona wersja daje jedną miarę ogólnego poczucia samotności, natomiast pełna, 20‑pozycyjna wersja pozwala analizować trzy wymiary samotności. Dlatego skrócona wersja nie zastępuje pełnego narzędzia w analizach wielowymiarowych.

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Dorota Maciejewska

Nazywam się Dorota Maciejewska i w redakcji polskago.pl odpowiadam za dział Aktualności. Codziennie opisuję to, co dzieje się w Polsce: decyzje władz, inwestycje, komunikację, sprawy mieszkańców i tematy, które wracają w rozmowach na osiedlach.

Czytaj również