W rozmowie emitowanej na antenie Newsmax Polska Andrzej Duda odniósł się do decyzji o przyznaniu i późniejszym odebraniu Orderu Orła Białego Wołodymyrowi Zełenskiemu. Były prezydent przypomniał, że wyróżnienie zapadło w pierwszym roku pełnoskalowej rosyjskiej inwazji na Ukrainę. Duda wskazał na rolę, jaką odegrała postawa Zełenskiego po rozpoczęciu ataku, oraz na znaczenie tej postawy dla bezpieczeństwa Polski.
Dlaczego order został przyznany?
Andrzej Duda powiedział, że Order Orła Białego został nadany Wołodymyrowi Zełenskiemu za jego zachowanie po rosyjskiej agresji. Jako główne przesłanki wskazał pozostanie prezydenta Ukrainy w Kijowie w czasie ataku oraz postawę określoną jako patriotyczna i odpowiedzialna. Były prezydent dodał, że pomoc polska, w tym przekazanie ponad 360 czołgów, miała znaczenie dla możliwości obrony Kijowa.
Co doprowadziło do odebrania odznaczenia?
Decyzję o odebraniu Orderu Orła Białego podjął prezydent Karol Nawrocki po tym, jak Wołodymyr Zełenski zgodził na nadanie jednej z ukraińskich jednostek wojskowych nazwy "Bohaterów UPA". Dzień po ogłoszeniu tej decyzji Zełenski poinformował, że odesłał odznaczenie kurierem do Polski. Andrzej Duda zaznaczył, że nie krytykuje decyzji Nawrockiego i wskazał, iż obecny prezydent dysponuje aktualnymi informacjami o relacjach polsko-ukraińskich.
Jak Duda ocenia dzisiejsze relacje polsko-ukraińskie?
Były prezydent przyznał, że jego ocena postawy Zełenskiego różni się od tej sprzed kilku lat. Powiedział, że nie żałuje przyznania orderu, ale uznał za "szkoda", iż doszło do zmiany w zachowaniu ukraińskiego przywódcy wobec Polski. Duda podkreślił jednocześnie, że utrzymywanie dobrych stosunków z Ukrainą leży w interesie Polski i że współpraca powinna opierać się na zasadzie wzajemności i partnerstwa. Zaznaczył też, że istnieją granice, których partnerzy nie powinni przekraczać, i że polska polityka musi być do takich sytuacji dostosowana.
Zełenski otrzymał Order Orła Białego w czasie wojny i odesłał odznaczenie po decyzji prezydenta Karola Nawrockiego.