Sobota, 5 września Imieniny: Dorota, Wawrzyniec, Urban
Polska
Teraz Sobota, 5 września 2026
Antoni Aleksandrowicz (architekt)
Fot. Mariusz Zaruski · „A.Aleksandrowicz1925” · licencja Public domain · Wikimedia Commons · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.
Znane osoby

Antoni Aleksandrowicz — architekt, malarz i pionier żeglarstwa

Łukasz Dąbrowski • 3 min czytania

Antoni Aleksandrowicz (1868–1941) był polskim architektem, malarzem, scenografem i konstruktorem łodzi żaglowych. Znany jest jako inicjator i współorganizator Yacht Klubu Polski oraz działacz na rzecz rozwoju żeglarstwa w II Rzeczypospolitej.

Dane
Urodzenie1868, Podkarpacie
Śmierć10 stycznia 1941, Warszawa
Zawódarchitekt; malarz; scenograf i dekorator
Specjalnośćkonstruktor łodzi żaglowych; działacz żeglarski
Funkcje
Yacht Klub Polskiwicekomandor, inicjator i współorganizator
Polski Związek Żeglarskiprezes (1925; 1929–1931)
OdznaczeniaZłoty Krzyż Zasługi (19 marca 1931)

Antoni Aleksandrowicz łączył działalność artystyczną z aktywnością żeglarską. Był twórcą rozwiązań konstrukcyjnych dla małych jachtów i jednym z organizatorów polskiego żeglarstwa klubowego po odzyskaniu niepodległości.

Życiorys i działalność artystyczna

Urodził się na Podkarpaciu w 1868 roku. Żeglarstwo zaczął uprawiać w Rydze, a później przeniósł się do Warszawy, gdzie łączył zawód architekta z działalnością malarską. Pracował m.in. w Teatrze Wielkim (Operze Warszawskiej) jako scenograf i dekorator.

Jako architekt i artysta angażował się także w projektowanie elementów związanych z działalnością klubową i żeglarską, co ułatwiało mu współpracę z innymi działaczami i projektantami w organizacji floty klubowej.

Rola w Yacht Klubie Polski i wkład w żeglarstwo

Pod koniec 1923 roku grupę inicjatywną tworzyli pasjonaci, a w lutym 1924 roku Aleksandrowicz, gen. Mariusz Zaruski i inni założyciele powołali Komitet Organizacyjny Klubu Żeglarskiego. Antoni Aleksandrowicz przewodniczył temu Komitetowi i opracował statut, który po złożeniu wniosku pozwolił zarejestrować stowarzyszenie pod nazwą Yacht-Klub Polski.

Po rejestracji klubu wybrano władze na Walnym Zgromadzeniu 6 lutego 1925 roku; pierwszym komandorem został gen. M. Zaruski, a wicekomandorem wybrano Aleksandrowicza. W ramach działalności klubowej opracował regulamin portowy i regulamin etykiety żeglarskiej, zaprojektował flagę, proporzec, znak pieczęci oraz ubiór klubowy.

W 1925 roku zaprojektował i otwarto przystań pływającą przy praskim brzegu Wisły, poniżej Mostu Poniatowskiego. W sezonie 1926 zaprojektował i skonstruował prototypy jednoosobowych łodzi żaglowych klasy V (5 m²) „Osa” i „Komar”. Ich dobre właściwości nawigacyjne i łatwość obsługi spowodowały, że do wybuchu II wojny światowej zbudowano ponad 40 takich jachtów. Aleksandrowicz opracował też pierwsze polskie przepisy budowlane dla jachtów.

Był uczestnikiem pierwszych rejsów bałtyckich i zastępcą kapitana na s/y Witeź podczas pierwszego polskiego rejsu pełnomorskiego. Reprezentował Yacht Klub Polski przy wstępowaniu do Polskiego Związku Żeglarskiego; zmieniony statut PZŻ opracowany przez niego został zarejestrowany w maju 1926 roku, a YKP był jednym z klubów-założycieli PZŻ.

Wyróżnienia, śmierć i upamiętnienie

19 marca 1931 roku Prezydent RP Ignacy Mościcki odznaczył Antoniego Aleksandrowicza Złotym Krzyżem Zasługi „za zasługi na polu rozwoju sportu”. W kolejnych latach pełnił funkcję wicekomandora YKP oraz był prezesem Polskiego Związku Żeglarskiego w latach 1925 i 1929–1931.

Zmarł w Warszawie 10 stycznia 1941 roku po ciężkiej chorobie i przebytej operacji. Do jego trumny włożono banderkę klubową. W kwietniu 2011 roku Yacht Klub Polski pośmiertnie nadał mu Godność Komandora Honorowego razem z gen. Mariuszem Zaruskim.

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie urodził się Antoni Aleksandrowicz?
Urodził się w 1868 roku na Podkarpaciu.
Jaką rolę pełnił w Yacht Klubie Polski?
Był inicjatorem i współorganizatorem klubu oraz pełnił funkcję wicekomandora.
Jakie jachty zaprojektował Antoni Aleksandrowicz?
W 1926 roku zaprojektował prototypy jednoosobowych łodzi klasy V — „Osa” i „Komar”; do wybuchu wojny zbudowano ponad 40 takich jednostek.
Czy otrzymał jakieś odznaczenie państwowe?
Tak. 19 marca 1931 roku otrzymał Złoty Krzyż Zasługi od Prezydenta RP Ignacego Mościckiego.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Łukasz Dąbrowski

Nazywam się Łukasz Dąbrowski i w redakcji polskago.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Piszę o ludziach związanych z Polską: sportowcach, artystach, naukowcach, przedsiębiorcach i społecznikach, których nazwiska zna okolica.

Czytaj również