Musisz przeczytać

Hamas i Izrael- historia konfliktu


Izrael i palestyńska grupa islamistów Hamas zawiesili broń , po tym jak prowadzili najbardziej zagorzały konflikt od lat. Poniżej kalendarium najbardziej napiętych stosunków, mających miejsce w ich historii.

Konflikt izraelsko-palestyński to jeden z największych konfliktów we współczesnych stosunkach międzynarodowych. Jego złożoność sprawia, że jest problem który niezwykle trudno rozwiązać. W XXI wieku konflikt pogłębił się, a do eskalacji doszło po zwycięskich dla Hamasu wyborach parlamentarnych. Ugrupowanie umocniło swoją pozycję na palestyńskiej scenie poli- tycznej, ale przysporzyło to Palestynie wewnętrznych i zewnętrznych. W kraju doszło do kryzysu politycznego spowodowanego konfliktem Hamasu z Fatahem. Izrael natomiast nie mógł zaakceptować nowo wybranej władzy. Na linii Hamas-Izrael dochodziło do coraz większych napięć, czego efektem były izraelskie operacje zbrojne przeprowadzone w latach 2006-2014. Przyszłość konfliktu izraelsko-palestyńskiego wydaje się być trudna, a szanse na pokój znikome.

Geneza

Ważną datą dla powstania państwa Izrael, a zarazem początkiem konfliktu izraelsko-palestyńskiego jest 2 listopada 1917 roku. Tego dnia brytyjski minister spraw zagranicznych lord Arthur James Balfour wysłał list do barona Waltera Rothschilda (przywódcy społeczności żydowskiej w Wielkiej Brytanii), w którym rząd brytyjski „wyraził pragnienie” odtworzenia w Palestynie „żydowskiej siedziby narodowej”. Zamieszkujący Palestynę Arabowie uznali deklarację Balfoura za naruszenie ich praw i zaczęli organizować protesty i strajki, które znacznie ograniczyły napływ żydowskich imigrantów w tamtym okresie.

Kiedy między dwiema wojnami światowymi imigracja Żydów ponownie się nasiliła, niezadowolenie Palestyńczyków rosło. Doprowadziło to do powstania antybrytyjskiego i antyżydowskiego, które trwało w latach 1936 – 1939. Powstanie zakończyło się arabską klęską i pociągnęło za sobą pierwsze ofiary konfliktu izraelsko-palestyńskiego. Zginęło 300 Żydów, 262 brytyjskich żołnierzy i ponad 5 tysięcy Arabów.

W 1947 roku ONZ uchwaliło rezolucję, na podstawie której podzielono tzw. Mandat Palestyny (terytorium odebrane Turcji po I wojnie światowej, będące w administracji Wielkiej Brytanii) na dwa państwa: żydowskie i arabskie. Została ona odrzucona przez stronę arabską, w wyniku czego doszło do wojny domowej. Ostatecznie 14 maja 1948 roku podpisano deklarację niepodległości Izraela. Czasu na świętowanie nie był wiele, bo już następnego dnia Izrael został zaatakowany przez koalicję aż 8 państw arabskich. Konflikt zbrojny zakończył się 20 lipca 1949 roku podpisaniem porozumienia o zawieszeniu broni. W trakcie walk zginęło ponad  6000 Izraelczyków, a straty po stronie arabskiej wyniosły 10 – 15 tysięcy zabitych. Z wojny zwycięsko wyszło młode państwo Izrael, które nie tylko obroniło swoją niepodległość, ale także zajęło 60% terytorium przeznaczonego przez ONZ dla Palestyny. W związku z tym aż 700 tysięcy Palestyńczyków musiało opuścić swoje domy. Wojna ta zapisała się w kulturze arabskiej jako al-Nakba, czyli katastrofa, której nie zapomniano do dziś i nadal jest jedną z przyczyn coraz to nowych konfliktów izraelsko-palestyńskich, takich jak obecne zamieszki w Jerozolimie.

STREFA GAZY

Jednym z postanowień zawieszenia broni z 1949 roku było wydzielenie części terytorium dawnej Palestyny w okolicy miejscowości Gaza i przekazanie jej pod kontrolę Egiptowi. Od tego momentu obszar położony na wybrzeżu Morza Śródziemnego, pomiędzy Egiptem, a Izraelem o powierzchni 360 km² nosi nazwę Strefa Gazy.

Od początku swojego istnienia terytorium to było jednym z bardziej zapalnych miejsc w regionie. Po pierwszej wojnie w konflikcie izraelsko-palestyńskim na teren ten przybyło wielu uchodźców palestyńskich, a w stworzonych dla nich obozach zaczęły powstawać grupy bojowników, które przedostawały się na teren Izraela i dokonywały zamachów terrorystycznych. Od tego momentu w Strefie Gazy dochodziło do wielu krwawych zamieszek zbrojnych. W 1967 roku wybuchła wojna sześciodniowa między Izraelem z jednej strony, a Egiptem, Jordanią i Syrią z drugiej. Jej nazwa odnosi się do zaledwie sześciu dniu, w czasie których szala zwycięstwa w konflikcie przechyliła się na korzyść Izraela, a ogromne zasługi w tym miał Mosad, czyli wywiad izraelski. Mimo krótkiego czasu, wojna była bardzo krwawa. Izrael stracił około 800 żołnierzy, a państwa arabskie uczestniczące w konflikcie około 20 tys. zabitych. Strefa Gazy znalazła się pod izraelską okupacją. W 1993 roku doszło do porozumienia, w wyniku którego zakończyła się oficjalnie okupacja izraelska. Oficjalnie, bo faktycznie dopiero w 2005 roku Izrael ewakuował mieszkańców wszystkich żydowskich osiedli ze Strefy Gazy.

W styczniu 2006 roku odbyły się wybory do parlamentu Autonomii Palestyńskiej (która obejmuje Strefę Gazy i Zachodni Brzeg Jordanu). Zdecydowane zwycięstwo odniósł radykalny Hamas. Od tego momentu Strefa Gazy stała się dla Izraela wrogim terytorium. W 2006 r. podpisany został rozejm.

Przyczyną nowego konfliktu było wtargnięcie Hamasu na teren Izraela, czyli niedotrzymanie umowy zapisanej rozejmem z 26 listopada 2006. W odpowiedzi na agresje Hamasu premier Izraela Ehud Olmert, postanowił wraz z wojskowym dowódcą Gabim Aszkenazi odparcie ataków bojowników opozycji. Chęć uwolnienia Gilada Szalitauprowadzonego 25 czerwca 2006 przez bojowników Hamasu, którego nie udało się oswobodzić, przyczyniła się do podjęcia działań militarnych. W pierwszej połowie 2008oprócz zaciętych operacji militarnych trwały rozmowy nt. pokoju. Negocjacje nie były specjalnie udane. Dopiero 19 czerwca 2008 wszedł w życie rozejm, który okazał się kruchy, ponieważ w drugiej połowie 2008 wydarzyło się dużo incydentów, które łamały postanowienie zawieszenia broni. Zawieszenie broni zostało zniesione 19 grudnia 2008 przez Hamas, po czym Izrael przeprowadził ofensywę w Strefie Gazy.

OPERACJA PŁYNNY OŁÓW

Bezpośrednią przyczyną rozpoczęcia działań zbrojnych było wznowienie ostrzału terytorium Izraela przez palestyńskie ugrupowanie Hamas po zakończeniu rozejmu z 19 czerwca 2008, który wygasł 19 grudnia 2008. Organizacja ta oskarżyła Izrael o niezniesienie blokady Strefy Gazy i powtarzające się rajdy wojsk izraelskich. Izrael obciążył natomiast Hamas za ataki rakietowe i moździerzowe na południe kraju. Jak twierdzą władze państwa żydowskiego, ich celem jest obrona przed palestyńskimi rakietami i zapobieżenie dalszemu zbrojeniu się Hamasu. Tymczasem Hamas żądał zakończenia izraelskich ataków i zniesienia blokady Strefy Gazy.

8 stycznia 2009 r. Rada Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych przyjęła rezolucję 1860, wzywającą do natychmiastowego zawieszenia broni i wycofania żołnierzy izraelskich. Poparło ją 14 z 15 członków Rady – jeden (Stany Zjednoczone) wstrzymał się od głosu. Izraelski premier Ehud Olmert nazwał rezolucję niewykonalną z powodu powtarzających się ataków rakietowych, a Ayman Taha z Hamasu stwierdził, że ONZ nie bierze pod uwagę interesów naszego narodu.

18 stycznia 2009 między stronami konfliktu wprowadzono zawieszenie broni. W operacji zginęło 14 Izraelczyków i 1350 Palestyńczyków, w tym setki cywilów, kobiet i dzieci.

Incydent u wybrzeży Strefy Gazy

Incydent u wybrzeży Strefy Gazy miał miejsce 31 maja 2010 na wodach międzynarodowych Morza Śródziemnego, gdy izraelska marynarka wojenna (jednostka Shayetet 13) zaatakowała sześć statków przewożących 663 propalestyńskich działaczy z 37 państw, znanych jako „Pokojowa Flotylla”. Akcja w izraelskiej armii otrzymała kryptonim operacja Morska Bryza.

Rada Bezpieczeństwa ONZ potępiła akty, których rezultatem jest śmierć co najmniej 10 cywili i wielu rannych oraz wezwała do natychmiastowego, całkowitego, wiarygodnego i transparentnego śledztwa odpowiadającego międzynarodowym standardom. Rada Praw Człowieka ONZ również wezwała do wszczęcia śledztwa w sprawie izraelskiego ataku. Premier Izraela Binjamin Netanjahu wyraził ubolewanie w związku ze śmiercią aktywistów, stwierdził jednak także, że incydent u wybrzeży Strefy Gazy był jasnym przykładem samoobrony żołnierzy izraelskich, podczas gdy Izrael jest ofiarą międzynarodowego ataku hipokryzji.

Incydent u wybrzeży Gazy wywołał reakcje ze strony rządów, organizacji międzynarodowych i pozarządowych z całego świata. Spowodował także antyizraelskie demonstracje w wielu krajach.

2011-2014

Porozumienie z kwietnia 2011 roku miało zakończyć wojnę palestyńsko-palestyńską i powołanie wspólnego gabinetu. Plan pojednania politycznego nie powstrzymał ataków rakietowych na Izrael. W 2011 doszło do 680 takich ataków. W 2012 roku najważniejszym wydarzeniem w konflik- cie izraelsko-palestyńskim była kolejna operacja zbrojna przeprowa- dzona przez Izrael. 5 listopada 2012 roku, po ostrzałach rakietowych prowadzonych przez stronę palestyńską, izraelscy żołnierze zabili mło- dego Palestyńczyka który przekroczył granicę. Wydarzenia te po raz kolejny doprowadziły do eskalacji konfliktu. Palestyńczycy zdetonowali pułapkę na okolicznej drodze. 10 listopada 2012 roku Hamas ostrzelał samochód należący do izraelskich sił zbrojnych. W odwecie wojsko izraelskie dokonało ataku na Gazę.

W dniach 14-17 listopada 2012 roku przeprowadzono operację zbrojną pod kryptonimem Filar Obrony. Po zakończeniu działań zbrojnych obie strony ogłosiły sięzwycięzcami. Izraelski rząd ogłosił, że zrealizował wszystkie cele swo- jej operacji, natomiast Hamas oświadczył że wszystkie jego żądania zostały spełnione i dzięki atakowi rakietowemu Izrael dobrze zasta- nowi się nim znów zaatakuje Gazę14. Z punktu widzenia propagando- wego Izrael po kolejnym ataku na Strefę Gazy stracił wyraźne poparcie społeczności międzynarodowej. Palestyna odniosła natomiast pewien symboliczny sukces, ponieważ pod koniec listopada 2012 otrzymała status nieczłonkowskiego państwa obserwatora od Zgromadzenia Ogólnego Narodów Zjednoczonych. Był to następny krok do realizacji idei niepodległej Palestyny. W 2011 roku Palestyna została oficjalnym członkiem UNESCO. Podobne kroki podjął w 2014 roku Parlament Europejski przyjmując uchwałę o uznaniu palestyńskiej państwowości.

2020 Plan Trumpa

Jednym z najbardziej kontrowersyjnych punktów programu utworzonego w maju 2020 rządu w Izraelu jest zapowiedź decyzji w sprawie anektowania zajmowanych przez osiedla żydowskie części okupowanego terytorium Zachodniego Brzegu Jordanu. Ten dyskusyjny – zarówno w samym Izraelu, jak i w świecie – punkt znalazł się w umowie koalicyjnej ośmiu partii (reprezentujących szerokie spektrum polityczne), w wyniku której po trwającym półtora roku kryzysie politycznym powołany został rząd z Binjaminem Netanjahu na czele. Katalizatorem procesu uruchomionego w Izraelu oraz czynnikiem, który decyduje o jego wadze, jest opracowany przez administrację prezydenta USA Donalda Trumpa (we współpracy ze stroną izraelską) i ogłoszony 28 stycznia br. plan pokojowego uregulowania konfliktu izraelsko-palestyńskiego (Peace to Prosperity. A Vision to Improve the Lives of the Palestinian and Israeli People – dalej: Plan), m.in. postulujący aneksję przez Izrael części Zachodniego Brzegu.

Opublikowany 28 stycznia 2020 r. w Waszyngtonie, z inicjatywy prezydenta Donalda Trumpa, w obecności premiera Netanjahu, Plan zawiera szczegółowe propozycje uregulowania kwestii spornych i utworzenia zdemilitaryzowanego państwa palestyńskiego. Integralną jego częścią jest przedstawiony w Bahrajnie w czerwcu 2019 r., opiewający na 50 mld dolarów pakiet regionalnego rozwoju społeczno-ekonomicznego. Strona palestyńska (która nie utrzymuje relacji z obecną administracją i z którą nie konsultowano się w sprawie treści Planu) otrzymała cztery lata na spełnienie warunków wstępnych (jak wycofanie pozwów przeciw Izraelowi z Międzynarodowego Trybunału Karnego – MTK oraz zaprzestanie wypłat dla terrorystów i ich rodzin) i przystąpienie do negocjacji pokojowych. Propozycje te zostały przez nią odrzucone jeszcze przed ich opublikowaniem.

W kwestii terytorialnej Izrael miałby otrzymać prawo aneksji graniczących z Izraelem największych osiedli żydowskich, Doliny Jordanu (znajduje się tu 28 osiedli zamieszkałych przez 13,6 tys. osadników, miasto palestyńskie Jerycho oraz szereg niewielkich osad palestyńskich, nieuznawanych przez Izrael, jak również prywatne ziemie należące do Palestyńczyków), a także 15 izolowanych osiedli i dróg łączących je z Izraelem. Łącznie tereny te stanowią ok. 30% Zachodniego Brzegu. Proporcjonalne koncesje terytorialne wymagane byłyby od Izraela na rzecz Palestyńczyków w innych miejscach, mniej jednak przez Palestyńczyków pożądanych. Aneksja nastąpiłaby poprzez formalne rozciągnięcie suwerenności, czyli zastosowanie cywilnego ustawodawstwa izraelskiego do anektowanych ziem i ich mieszkańców. Plan przyzwala na podjęcie przez Izrael jednostronnych kroków na przeznaczonych dla niego obszarach, jeśli państwo to zaproponuje, a strona palestyńska odrzuci oparte na Planie negocjacje pokojowe. Zarazem przez najbliższe cztery lata Izrael nie może rozwijać osadnictwa na obszarach przeznaczonych dla państwa palestyńskiego. Uprzywilejowywująca interesy Izraela treść Planu została odebrana jako kolejny – po przeniesieniu ambasady amerykańskiej do Jerozolimy (2017) oraz uznaniu izraelskiej suwerenności nad Wzgórzami Golan (2019) – gest administracji amerykańskiej w stronę rządu premiera Netanjahu.

Plan Trumpa oprotestowały władze palestyńskie (jego restrykcyjne zapisy dają niewielkie szanse na powstanie państwa palestyńskiego, a także narzucają mu ograniczoną integralność terytorialną i suwerenność) oraz społeczność międzynarodowa (m.in. UE i Liga Państw Arabskich). Mimo to zawarta 20 kwietnia umowa koalicyjna pomiędzy blokami Netanjahu i przyszłego (w ramach rotacji stanowisk) szefa rządu Beniego Ganca przewiduje, że od 1 lipca premier, po odbyciu konsultacji ze współkoalicjantem, może wnieść porozumienie osiągnięte z USA w sprawie aneksji terytoriów pod obrady rady ministrów i przedłożyć je do zatwierdzenia przez rząd i/lub parlament. Umowa zakłada działanie w porozumieniu z USA, tj. „mając jednocześnie na celu ochronę bezpieczeństwa i strategicznych interesów Izraela, w tym potrzebę zachowania stabilności regionalnej, porozumień pokojowych i działania na rzecz przyszłych porozumień pokojowych” .

Treść umowy koalicyjnej i zapowiedzi faktycznego podjęcia przez rząd kroków w kierunku aneksji doprowadziły do eskalacji ataków na siły izraelskie na Zachodnim Brzegu, a także do zerwania 20 maja przez Autonomię Palestyńską jawnej współpracy w zakresie bezpieczeństwa pomiędzy palestyńską policją a izraelskim wojskiem oraz współpracy wywiadowczej z USA. MTK, prowadzący przeciwko Izraelowi sprawę z oskarżenia o nielegalne osadnictwo na terytoriach okupowanych, zadał wobec tego stronom pytanie, czy wciąż uważają układy pokojowe z Oslo za obowiązujące. 9 czerwca władze Autonomii poinformowały o przekazaniu własnej propozycji pokojowej członkom tzw. kwartetu bliskowschodniego, w skład którego wchodzą ONZ, Rosja, UE oraz USA.

Zdj.pixabay

Udostępnij
Tag:
Polska GO
Komentarze: 1

Jedna odpowiedź do “Hamas i Izrael- historia konfliktu”

  1. Julia pisze:

    Dobry, artykuł. Same fakty.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

Więcej z: Musisz przeczytać
Zobacz wszystkie wpisy »

Turystyka a COVID-19. Coraz więcej krajów otwartych dla Polaków

źródło: Pixabay Kolejne państwa Europy łagodzą warunki wjazdu dla turystów z Polski. Bez testu, świadectwa szczepienia czy perspektywy kwarantanny można...

Polska – Hiszpania. Listkiewicz „wietrzy sensację”

Euro 2020: Dziś mecz Polska - Hiszpania/fot. Facebook/Reprezentacja Hiszpanii w piłce nożnej Reprezentacja Polski zagra dziś z Hiszpanią na Euro...
corona ambulans

Wielka Brytania- trzecia fala mimo szczepień

W Wielkiej Brytanii rozpoczęła się trzecia fala epidemii COVID-19. Zamiast zniesienia obostrzeń, które planowano na 21 czerwca, eksperci nie wykluczają...

„Super Express”: Jarosław Kaczyński odchodzi z rządu

Jarosław Kaczyński/fp Jarosław Kaczyński ma pożegnać się z rządem i odejść z funkcji wicepremiera do końca roku. To nieoficjalne ustalenia...
  • 24 czerwca 2021, 08:09
    Pochmurnie
    22°C
    odczuwalna: 23°C
    aktualne ciśnienie: 1020 mb
    wilgotność: 82%
    prędkość wiatru: 11 km/h ENE
    Wiatr w porywach: 11 km/h
    UV-Index: 1
    wschód słońca: 04:15
    zachód słońca: 21:02
     
  • Popularne wyszukiwania

    0
      0
      Koszyk
      Koszyk jest pustyWróć do sklepu